تاریخ الخلفاء کتابی به زبان عربی است که توسط جلالالدین عبدالرحمن بن ابیبکر سیوطی از دانشمندان بزرگ قرن نهم هجری تألیف شده و به بررسی تاریخ و شرح حال خلفای اسلامی از دیدگاه یک عالم دینی میپردازد. سیوطی در این اثر تلاش کرده است تا زندگی و جایگاه خلفا را در چارچوبی علمی و دینی معرفی کند و نگاه خود را بر اساس منابع تاریخی و روایی تنظیم نماید. او در مقدمه کتاب توضیح میدهد که هدفش جدا کردن شرح حال گروههای مختلف علمی و دینی از یکدیگر بوده است تا نظم بهتری در تاریخنگاری ایجاد شود. بر همین اساس، او پیشتر درباره گروههایی مانند انبیاء، صحابه، مفسران قرآن، محدثان، نحویان، لغویان، اصولیان، عرفا و شاعران کتابهایی یا بخشهایی جداگانه تنظیم کرده است. پس از این تقسیمبندی، موضوع خلفا به عنوان یکی از مهمترین بخشهای تاریخ اسلام مورد توجه او قرار گرفته و این کتاب به همین موضوع اختصاص یافته است. در این اثر، شرح حال خلفا به صورت مختصر اما منظم و طبقهبندیشده ارائه شده تا خواننده بتواند شناخت کلی از آنان به دست آورد. سیوطی در نگارش این کتاب از منابع متعدد تاریخی، حدیثی و رجالی بهره گرفته و تلاش کرده است روایات معتبر را مبنا قرار دهد. این کتاب علاوه بر جنبه تاریخی، دارای نگاه دینی و اعتقادی نیز هست و نشاندهنده نگرش علمی سیوطی در تاریخنگاری اسلامی است. نسخههای مختلفی از این کتاب در دورههای بعدی تصحیح و تحقیق شده و از جمله توسط محققان معاصر مورد بررسی قرار گرفته است. در مجموع، تاریخ الخلفاء یکی از آثار مهم در شناخت تاریخ خلافت اسلامی و دیدگاه علمای اهل سنت در این زمینه به شمار میرود.
تاریخ الخلفاء
دانشنامه آزاد فارسی
تاریخ الخُلَفاء
کتابی تاریخی به زبان عربی از جلال الدین سیوطی (متوفی ۹۱۱ق). این کتاب شرح نسبتاً مفصلی است از تاریخ خلفا و دانشمندان و بزرگان عصر آنان از زمان ابوبکر تا انقراض خلافت در بغداد به دست هلاکوخان (۶۵۶ق). همچنین حوادث جهان اسلام را پس از آن تا زمان مؤلف به طور مختصر شرح داده است. کتاب مزبور بارها به چاپ رسیده است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] تاریخ الخلفاء، کتابی است به زبان عربی از جلال الدین عبدالرحمن بن ابی بکر سیوطی (وفات: 911ق) که به وقایع تاریخی از نگاه عالم دینی نظر کرده است.
وی در آغاز کتاب، مقصود خود را از تألیف آن شرح داده و گفته است که در نظر داشته بزرگان امت و رجال سرشناس محبوب خود را معرفی کند و دیده است که در تواریخ، شرح حال آنان در هم آمیخته است، لذا برای هر گروه - انبیاء، صحابه، مفسران قرآن، حفّاظ حدیث و قرآن، نحویان و لغویان، اصولیان، اولیا و عرفا، علمای بیان، نویسندگان، خطاطان و شعرای عرب که شعر آنها در عربی حجت شمرده شده - کتابی جداگانه تألیف کرده و شرح حال افراد آن گروه را به اختصار ذکر نموده و در آن میان تنها خلفا باقی مانده بود که در تألیف حاضر بدانها پرداخته است.
کتاب، توسط احمد محمد فارس تحقیق شده است.
کتاب، مشتمل بر مقدمه ای به قلم محقق، معرفی مؤلف به قلم رحاب عکاوی، خطبه مؤلف و چندین فصل است.
مؤلف در آخر کتاب منابع مورد استفاده خود را به شرح زیر معرفی کرده است:
جمله سازی با تاریخ الخلفاء
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 در این خصوص سیوطی در تاریخ الخلفاء روز به خلافت رسیدن عمر را روزی از جمادیالآخر سال ۱۳ ه.ق گزارش میکند.
💡 ویلیام هوک مورلی پیش از مرگ نسخهای از تاریخ بیهقی را آماده چاپ کرده بود که پس از مرگش به اهتمام کاپیتان ناسولیس در کلکته به چاپ رسید. از دیگر آثاری که با تلاش او به چاپ رسید میتوان به تاریخ الخلفاء سیوطی. نوادر قلیوبی. قرآن با تفسیر، کشاف عن حقایق التنزیل زمخشری، فتوح الشام واقدی، فتوح الشام ازدی بصری، کشاف اصطلاحات الفنون تهانوی و نخبةالفکر فی مصطلح اهل الاثر از ابن حجر عسقلانی اشاره کرد.