«خالدیان» نام یکی از طوائف مشهور قزوین بوده است که اصالت خود را به نسل خالد بن ولید مخزومی نسبت میدهند. این طایفه در تاریخ ایران جایگاه ویژهای داشته و افراد برجستهای از آن برخاستهاند. طایفه خالدیان به دو شعبه تقسیم میشود؛ شعبه اول شامل شیخ نورالدین کیل، جد مولانا، و شیخ الاسلام سعدالدین قتلغ خواجه بوده است که در تصوف درجه عالی داشته و از شخصیتهای علمی و مذهبی برجسته به شمار میرفتند. شعبه دوم آنها از زنجان آمده و از آنها صاحب سعید خواجه صدرالدین احمد خالدی برخاسته است. وی چهار سال در ملک ایران وزارت کرده و به صدر جهان منصوب گردید، که نشاندهنده نفوذ و جایگاه اجتماعی طایفه خالدیان است. این طایفه نه تنها از نظر سیاسی و اجتماعی برجسته بودند، بلکه در عرصه تصوف و علوم دینی نیز جایگاه والایی داشتند. آموزهها و سیره آنان در متون تاریخی و ادبی ایران ثبت شده است. در منابع دیگر، «خالدیان» همچنین نام دو برادر تاریخی است: ابوعثمان سعید بن هاشم بن وعله خالدی و ابوبکر محمد بن هاشم بن وعله خالدی. این افراد از اعضای این طایفه بوده و نقش تاریخی و اجتماعی مهمی ایفا کردهاند. این دو برادر و دیگر اعضای این طایفه در تاریخ ایران به عنوان شخصیتهای عالم و نیکوکار شناخته میشدند و آثار و عملکرد آنها در متون تاریخی همچنان قابل مطالعه است.
خالدیان
لغت نامه دهخدا
خالدیان. [ ل ِ ] ( اِخ ) نام یکی ازطوائف قزوین بوده است. حمداﷲ مستوفی در تاریخ گزیده آرد: اصل ایشان از نسل خالدبن ولید مخزومی است و ایشان دو شعبه اند: اول شیخ نورالدین کیل جد مولانا و شیخ الاسلام سعدالدین قتلغ. خواجه از ایشان بوده و در تصوف درجه عالی داشته و شعبه دوم از زنجان آمدند از ایشان صاحب سعید خواجه صدرالدین احمد خالدی که چهار سال در ملک ایران وزارت کرد و به صدر جهان منصوب شد.( از تاریخ گزیده ص 844 ) و رجوع به از سعدی تا جامی پرفسور ادوارد براون ترجمه علی اصغر حکمت ص 115 شود.
خالدیان. [ ل ِ ] ( اِخ ) نام دو برادر: «ابوعثمان سعیدبن هاشم بن وعلة خالدی » و «ابوبکر محمدبن هاشم بن وعلة خالدی » است. رجوع به خالدی ابوعثمان سعیدبن هاشم بن وعلة شود.
فرهنگ فارسی
نام دو برادر: [ ابوعثمان سعید بن هاشم بن وعله خالدی ] و [ ابوبکر محمد بن هاشم بن وعله خالدی ] است.
جمله سازی با خالدیان
💡 تنها کلمه باقیمانده از زبان خالدی، کاکامار (نام خالدی برای دریای سیاه)، به ارتباط آن با زبانهای هندواروپایی اشاره میکند. استرابون خالدیان را با مردمان باستانی کالیب هویت میدهد و آنها را خشن و جنگجو توصیف میکند.
💡 تنها کلمه باقیمانده از زبان خالدی، کاکامار، به ارتباط آن با زبانهای هندواروپایی اشاره میکند. طبق گفته آپولونیوس رودسی، خالدیان از سکاهای ایرانیتبار بودند.