جنبش شیعی بهعنوان یکی از مکاتب مهم اسلامی، تأثیرات گستردهای بر جوامع سنی داشته و حضور پررنگ آن در جغرافیای جهان اسلام، از دیرباد تاکنون تداوم یافته است. بر پایه منابع معتبر، شمار پیروان این مذهب در اواخر سده بیستم میلادی بین ۶۰ تا ۸۰ میلیون نفر، معادل حدود یکدهم کل جمعیت مسلمانان جهان، برآورد شده است. تشیع، مذهب اکثریت مسلمانان در کشورهایی چون ایران، عراق و احتمالاً یمن بوده و همچنین جوامع قابلتوجهی از شیعیان در سوریه، لبنان، شرق آفریقا، هند، پاکستان و افغانستان حضور دارند.
بر اساس آمارهای سازمان ملل متحد و دیگر مراجع آماری در سال ۱۹۹۹ میلادی، جمعیت جهان از مرز ۶ میلیارد نفر گذشت که از این میان، حدود ۱/۲ میلیارد نفر (۲۰ درصد) را مسلمانان تشکیل میدادند. توزیع جغرافیایی مسلمانان در نیمه سال ۱۹۹۸ میلادی بدینترتیب بود: آفریقا ۳۱۵ میلیون نفر، آسیا ۸۱۲ میلیون نفر و اروپا قریب به ۳۱ میلیون نفر. مسلمانان در ۲۰۸ کشور جهان ساکن هستند و حدود ۸۵ درصد آنان خارج از جهان عرب زندگی میکنند. بیشترین تمرکز مسلمانان در شرق آسیا و بهویژه در کشورهایی مانند پاکستان، هند، بنگلادش، مالزی و اندونزی دیده میشود که پرجمعیتترین کشور اسلامی محسوب میگردد.
در زمینه شمار دقیق پیروان مذهب تشیع، با وجود اختلافنظر در منابع، عمدتاً آنان حدود ۱۰ تا ۱۱ درصد کل مسلمانان دانسته میشوند که بر پایه آمارهای گذشته، رقمی حدود ۱۲۰ تا ۱۳۲ میلیون نفر را در بر میگیرد. با این حال، برخی منابع دیگر سهم شیعیان را تا ۲۳ درصد کل جمعیت مسلمانان جهان نیز ذکر کردهاند. همانگونه که در دایرةالمعارف بریتانیا (۲۰۰۲) آمده، جنبش شیعی در طول سدهها بر اسلام سنی تأثیر گذاشته و همچنان بهعنوان جریانی اثرگذار در گستره جهان اسلام به شمار میرود. با این وجود، باید یادآور شد که آمارهای موجود در این حوزه غالباً تقریبی بوده و برآوردهای دقیق، نیازمند مطالعات میدانی و پژوهشی گستردهتر است.
