بر پایهی آموزههای قرآن کریم، ایمان به جهان آخرت و روز رستاخیز، یکی از ارکان بنیادین اعتقادی در اسلام بهشمار میرود. آیات متعددی با بهکارگیری واژهی آمن و مشتقات آن، بر ضرورت باور به این اصل تأکید کرده و آن را در کنار ایمان به خداوند، نشانهی ممیزهی مؤمنان حقیقی برمیشمارد. چنانکه در آیهی ۴ سورهی بقره آمده است: «وَالَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَیْکَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِکَ وَبِالْآخِرَةِ هُمْ یُوقِنُونَ»؛ اشاره به آنکه ایمان به وحی الهی اعم از قرآن و کتابهای پیشین، هنگامی کامل میشود که همراه با یقین به آخرت باشد.
این ایمان، محدود به پیروان ظاهری اسلام نیست؛ بلکه معیاری جهانشمول برای ارزشگذاری ایمان اصیل در میان همهی ادیان است. قرآن در آیهی ۶۲ سورهی بقره میفرماید: «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَالَّذِینَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِینَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ...»؛ بدین معنا که صرفِ انتساب به یک دین، ضامن رستگاری نیست، بلکه رستگاری در گرو ایمان راستین به خدا و روز بازپسین است و این اصل، محور وحدتبخش میان پیروان ادیان الهی محسوب میگردد.
اهمیت این رکن اعتقادی تا بدانجاست که در تنظیم روابط اجتماعی و حل منازعات نیز به عنوان مبنای عمل مؤمنان معرفی شده است. در آیهی ۵۹ سورهی نساء میخوانیم: «...فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ کُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ...». این آیه به روشنی نشان میدهد که التزام عملی به احکام الهی و رجوع در اختلافات به قرآن و سنت، منوط و مشروط به ایمان قلبی به خدا و روز آخرت است. بنابراین، ایمان به معاد نه تنها یک باور نظری، که زیرساختی اخلاقی و عملی برای سامانبخشی به حیات فردی و اجتماعی مؤمنان است.