خداوند متعال در قرآن کریم با بیانی ژرف و عبرتآموز، فرازهایی از زندگی پرافتخار دو پیامبر بزرگ الهی، حضرت ابراهیم و حضرت اسماعیل را بازگو نموده و آزمونهای سخت و سرنوشتسازی را که این دو بزرگوار با کمال ایمان و تسلیم پشت سر نهادند، تشریح فرموده است. یکی از جلوههای باشکوه این داستان، مشورت و نظرخواهی حضرت ابراهیم با فرزندش اسماعیل دربارهٔ رویای ذبح است. آنگاه که پدر همراه پسر به مرحلهای از تلاش و مجاهده رسید، فرمود: «پسرکم، من در خواب دیدم که تو را ذبح میکنم؛ پس بنگر که رأی تو چیست؟» (سوره صافات، آیه ۱۰۲). عبارت «فَانْظُرْ مَاذَا تَرَى» با لحنی مملو از احترام و عطوفت، بیانگر نوعی گفتوگو و تبادل نظر است؛ اگرچه حکمت اصلی این پرسش، استفاده از رأی و نظر اسماعیل نبود، بلکه بهعنوان مرحلهای از آزمایش الهی و یا زمینهسازی برای پذیرش آگاهانه و دلسپردهٔ این فرمان سنگین از سوی ایشان صورت پذیرفت.
پاسخ اسماعیل به این پرسش، اوج تجلی تسلیم و صبر در برابر امر پروردگار را به نمایش میگذارد. وی با کمال ادب و یقین فرمود: «پدرجان، آنچه مأموری انجام ده؛ به خواست خدا مرا از صابران خواهی یافت» (همان). این گفتوگوی مقدس، نمونهٔ بینظیری از همدلی، اطمینان متقابل و سرفرازی در سختترین آزمایشهای الهی است که برای همیشه در تاریخ بشریت میدرخشد و درسهای بزرگی از فداکاری، توکل و وفاداری به عهد الهی را به آموزگاری مینهد.
