دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
شحن (۳ بار)
«مَشْحُون» از مادّه «شحن» (بر وزن صحن) به معنای پر کردن است; و گاه به معنای مجهز ساختن، نیز آمده. و «شحناء» به عداوتی گفته می شود که تمام وجود انسان را پر کند. و منظور در اینجا این است که، آن کشتی مملوّ از نفرات و همه وسائل بود و کمبودی نداشت.
و در سوره «یس» اشاره به این است که نه تنها خودشان بر کشتی سوار می شوند، بلکه مال التجاره و وسائل مورد نیاز آنها، نیز با آن حمل و نقل می گردد.
پر کردن. «شحن السفینة شحناً: ملأها» مشحون: پر شده. شحناء عداوتی است که نفس از آن پر شده. «اشحن للبکاء» نفسش از گریه پر شد (راغب). نوح و کسانی را که به او بودند در کشتی پر شده نجات دادیم.. راجع به این آیه در «ذرء» سخن گفتیم به قولی. مراد از فلک مشحون کشتی نوح است به قولی مراد مطلق کشتی است. قول اول بعید است. نا گفته نماند در آیات قبل آمده «وَ آیَةٌ لَهُمُ الْاَرْضُ الْمَیْتُهُ... وَ آیَةٌ لَهُمُ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهارَ... وَ آیَةٌ لَهُمْ اَنّا حَمَلْنا ذُرِیَّتَهُمْ...» اگر مراد از «آیه» در این آیات علائم ربوبیت و توحید باشد آن وقت مراد از فلک مشحون مطلق کشتی است و کاملا قابل فهم است و اگر غرض آیات معاد باشد تطبیق آن تا حدّی مشکل است ولی ظاهر آیات نشان میدهد که علائم ربوبیت و تدبیر مراد است. مشحون سه بار در قرآن آمده است: شعراء:119 - یس:41 - صافات:140. اولی کشتی، سومی کشتی یونس است.
