منزلگه

منزلگه. [ م َ زِ گ َه ْ ] ( اِ مرکب ) جایی که مسافران و کاروانیان فرودآیند. جایی که رهروان بار و بنه افکنند آسایش را:
در آن بیابان منزلگهی عجایب بود
که گر بگویم کس را نیاید آن باور.فرخی.یاد باد آن شب که یارم دل ز منزل برگرفت
بار در بست و ره منزلگه دیگر گرفت.امیر معزی ( دیوان چ اقبال ص 76 ).- منزلگه دارالغرور؛ کنایه از دنیاست:
الرحیل ای خفتگان کاینک صدای نفخ صور
رخت بربندید از این منزلگه دارالغرور.جمال الدین اصفهانی.- منزلگه کم بیشها؛ کنایه از دنیاست:
چو زین منزلگه کم بیشها بیرون شود ز آن پس
نیابد راه سوی او زیادتها و نقصانها.ناصرخسرو. || اقامتگاه. محل اقامت. جایگاه. مکان:
مهین عالم آن را نهد فیلسوف
که منزلگه انبیا و اصفیاست.ناصرخسرو.جز در دل خاک تیره منزلگه نیست
افسوس که این فسانه هم کوته نیست.منسوب به خیام.از خون جگر سیل و ز دل پاره در او خاک
منزلگهش از آتش سوزان دمان بود.سنائی ( دیوان چ مصفا ص 424 ).منزلگه خورشید است بی نور رخش تیره
دولتکده چرخ است از قدر و قدش مرکب.سنائی ( ایضاً ص 39 ).به منزلگه خویش گشتند باز
به رزم دگرروزه کردند ساز.نظامی.شب تیره و ابر هائل چو دود
به منزلگه حاتم آمد فرود.سعدی ( بوستان ).هر که دانست که منزلگه معشوق کجاست
مدعی باشد اگر بر سرپیکان نرود.سعدی.کس ندانست که منزلگه معشوق کجاست
این قدر هست که بانگ جرسی می آید.حافظ.ساروان رخت به دروازه مبر کآن سر کو
شاهراهی است که منزلگه دلدار من است.حافظ.واعظ شحنه شناس این عظمت گو مفروش
زآنکه منزلگه سلطان دل مسکین من است.حافظ. || منبع. منشاء. مرکز. مبداء. مقر:
بازیگه شمس و قمر و ببر و هزبر است
منزلگه جود و کرم وحلم و وقار است.منوچهری.ای قصر دل افروز که منزلگه انسی
یارب مکناد آفت ایام خرابت.حافظ.رجوع به منزلگاه شود.

= منزلگاه: جز در دل خاک هیچ منزلگه نیست / می خور که چنین فسانه ها کوته نیست (خیام: ۷۳ ).

( اسم ) جای فرود آمدن منزل: [ هر کجا دیدی آب خورد و گیاه کردی آنجا دو هفته منزلگاه. ] ( هفت پیکر. چا. استانبول ۲۲۷ ) توضیح [ منزل ] خود اسم مکان است و احتیاج به پسوند مکان ندارد ولی در فارسی آنرا به [ گاه ] ( پسوند مکان ) ملحق کننده مقایسه شود با مقامگاه معبد جای.

💡 ایا موسی تو رخت خویش بربند که تا خود را به منزلگه رسانی

💡 ای در دل من ساخته منزلگه خویش معذور همی دار که جایی تنگ است

💡 در عهد دولت تو که طول بقاش را منزلگه تباهی از آنسوی محشر است

💡 غیر ذی ذرع بیابانی منزلگه دیو بی سر و بی بن صحرائی آبشخور شر

💡 طمع برکن ازین منزلگه خاک که شد ناکام ازو جمشید و ضحاک