نیلاب. ( اِ مرکب ) نیل آب. آب نیل. آبی که در آن نیل رنگرزی حل کرده باشند:
اندر سکاهن شب و نیلاب آسمان
نو جامه دورنگ به هر مه برآورید.خاقانی.
نیلاب. ( اِخ ) رود سند. ( ناظم الاطباء ) ( فرهنگ فارسی معین ). رجوع به سند شود.
نیلاب. ( اِخ ) نام شهر جندی شاپور است و آن نیلاط بوده درقدیم. ( از معجم البلدان ). رجوع به جندی شاپور شود.، ( نیل آب ) نیل آب. ( اِ مرکب ) آب نیل. رجوع به نیلاب شود:
چو گلنارگون کسوت آفتاب
کبودی گرفت از خم نیل آب.نظامی.
آب نیل، آب نیلگون.
(اسم ) ۱- آب رود نیل ۲- (اسم ) رود سند.
نام شهر جندی شاپور است و آن نیلاط بوده در قدیم ٠
اسم: نیلاب (دختر) (فارسی) (تلفظ: nilab) (فارسی: نیلاب) (انگلیسی: nilab)
معنی: آبی ملایم و آرامش بخش، مجازا آبی ملایم و آرامش بخش، نام قدیم شهر جندی شاپور، همچنین مایعی آبی رنگ که در رنگرزی کاربرد دارد
💡 نام مردی کی نشیند بر تو تا از روی طمع چون زنان در زیر این نیلاب کرده چادری
💡 چون شاپور پسر اردشیر بابکان به شهریاری رسید، لشکر به روم کشید پس چون به عراق بازگشت به خاک اهواز (منظور ولایت اهواز است) رفت و به جستجوی جای مناسبی برای احداث شهری پرداخت تا اسیرانی را که از خاک روم با خود آورده بود، در آن جای سکنی دهد، پس شهر جندیشاپور را بنیاد کرد و این شهر را به زبان خوزی نیلاط میگفتند، لیکن مردمش آن را نیلاب میخوانند.
💡 «چون شاپور پسر اردشیر بابکان به شهریاری رسید، لشکر به روم کشید پس چون به عراق بازگشت به خاک اهواز (منظور ولایت اهواز است) رفت و به جستجوی جای مناسبی برای احداث شهری پرداخت تا اسیرانی را که از خاک روم با خود آورده بود، در آن جای سکنی دهد، پس شهر جندیشاپور را بنیاد کرد و این شهر را به زبان خوزی نیلاط میگفتند، لیکن مردمش آن را نیلاب میخوانند.»
💡 محمد علی امام شوشتری در اواخر حیاتش در سال ۱۳۵۰ گفته نام شهری که وی معتقد است در محل شاهآباد قرار داشته «شاپور گَرد» (شهر شاپور) و نام منطقه بزرگتر اطراف آن «ویهاندیوشاپور» است. وی در ادامه تحقیقاتش نوشته جندیشاپور یا گندیشاپور نامی تحریف شدهاست و شاپورگرد همان نیلاد و نیلاط اشکانی و نیلاب ساسانی است.