مصطفی کمال پاشا

مصطفی کمال پاشا. [ م ُ طَ فا ک َ ] ( اِخ ) آتاترک. رهبر و بنیان گذار کشور و دولت ترکیه امروزی. رجوع به کمال پاشا شود.

( و. ۱۲۹۹ ه.ق. ۱۸۸۱ م.ف. ۱۳۵۷ ه.ق - ۱۹۳۸ م. ) ملقب به آتاتورک در ۱۸۸۱ در سالونیک از بلاد ترکیه متولد شد و در حزب جوانان ترک عضویت داشت و در سال ۱۹۱۵ در جنگ اول جهانی فرمانده قوای دفاعی داردانل بود. پس از تسلیم سلطان عثمانی بشرایط سنگین قرارداد صلح با متفقین بر علیه دولت مرکزی و سلطان عثمانی در آنکارا قیام کرد. سلطنت مشروطه عثمانی سقوط کرد و کمال پاشا پس از چهار سال زد و خورد با قوای مخالفین و مهاجمین موفق شد که قسمتی از شرایط عهدنامه صلح قبلی را ملغی کند و در لوزان ( سویس ) عهدنامه جدیدی با متفقین منعقد ساخت. رژیم جدید از سلطنتی بجمهوری تبدیل گردید و کشور عثمانی بنام ترکیه نامیده شد و دارای مجلسی بنام مجلس کبیر ملی گردید. در سال ۱۳۴۲ ه.ق. مصطفی کمال پاشا بعنوان اولین رئیس جمهوری ترکیه انتخاب و تا پایان عمر در مقام ریاست جمهوری انتخابی باقی ماند او را [ آتاتورک ] یعنی پدر ترک و مربی لقب دادند. از اقدامات مهم وی پس از لغو دستگاه سلطنت برقراری تساوی حقوق زن و مرد و دادن حق انتخاب بزنان و تبدیل فینه بشاپو و تغییر خط عربی بخط لاتینی میباشد. وی در رواج فرهنگ غربی در ترکیه نقش مهمی داشت.

مصطفی کمال پاشا (شهر). مصطفی کمال پاشا ( به ترکی استانبولی: Mustafakemalpaşa ) شهری است در کشور ترکیه که در استان بورسا واقع شده است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال ۲۰۰۸ میلادی ۵۶٬۴۹۰ نفر و بر اساس برآوردهای سال ۲۰۰۹ میلادی ۵۷٬۱۶۲ نفر می باشد.

💡 پس از فرمان مصطفی کمال پاشا که در نیروهای شورای بزرگ ملی ترکیه صادر شد بخشی اصلی از اردوی ترکیه شروع به حرکت به سمت ازمیر و بخش ثانویه قوا شروع به حرکت از اسکی‌شهر به طرف بورسا کرد. ۷ سپتامبر آیدین گرمنجیک و کوش‌آداسی و تحت کنترل ترک‌ها درآمد. دو روز بعد اردک را ترک کردند. رئیس ستاد نیروهای انگلیس از عملیات نظامی ترکیه ابراز تحسین کرد.

💡 امپراتوری عثمانی در جنگ اول جهانی مورد تهاجم بریتانیا و متحدانش از جمله یونان که همسایه ترکیه بود واقع شد و از هم پاشید. مصطفی کمال پاشا به دلیل سازماندهی مقاومت ملی علیه دول خارجی قهرمان ملی ترکیه گردید و توانست جمهوری ترکیه را در سال ۱۳۰۲ (۱۹۲۳) بر پایه اصل جدایی دین از سیاست بنا کند و ملقب به آتاترک شد. وی خط لاتین را در عرض سه ماه برای نوشتن زبان ترکی مرسوم کرد و اقدامات بسیاری را برای صنعتی و غربی شدن ترکیه انجام داد و دوره نوینی را در ترکیه به وجود آورد.