نعمتی
یک واژهی فارسی با ریشهای عربی است که در زبان فارسی معانی و کاربردهای متنوعی دارد. بهطور کلی، این واژه بهعنوان صفت نسبی به معنای «منسوب به نعمت» به کار میرود و میتواند بر چیزهای نیک، آسایش، مال یا حتی دوست دلالت کند. همچنین در متون کهن، در معنای «نعل کفش» نیز ثبت شده است. در حوزهی تاریخ و فرهنگ ایران، بیشتر به پیروان شاه نعمتالله ولی، عارف و شاعر نامدار سدهی هشتم و نهم هجری، اشاره دارد. این عنوان به کسانی اطلاق میشود که به طریقت تصوف وی وابسته بودند. شهرت این عنوان در تاریخ اجتماعی ایران، بهویژه در قالب رقابتهای گروهی موسوم به «نعمتی و حیدری» برجسته است.
نعمتی و حیدری نام دو فرقهی عوامگرا بودند که در بسیاری از شهرهای ایران پیشینه داشتند. فرقهی نعمتی پیرو شاه نعمتالله ولی و فرقهی حیدری منتسب به شیخ حیدر زاوجی بودند. این دو گروه غالباً به درگیری و نزاع با یکدیگر میپرداختند و نظم شهرها را برهم میزدند. از آن پس، عبارت «نزاع نعمتی و حیدری» در ادبیات فارسی به مثابهی نمادی برای مخاصمات بیپایه و تعصبات کورکورانهی عوامانه به کار میرود، مشابه اصطلاحاتی چون «شیخی و بالاسری».
مترادفها
نعمت، بخشش، فضل
متضادها
نقمتی، بلا، مصیبت
لغت نامه دهخدا
نعمتی. [ ن ِ م َ ] ( ص نسبی، اِ ) چیزهای نیک. || آسایش. || مال. || دوست. || نعل کفش. ( ناظم الاطباء ).
نعمتی. [ ن ِ م َ ] ( اِخ ) منسوب به شاه نعمت اﷲ ولی ماهانی کرمانی. پیرو شاه نعمت اﷲ ولی. رجوع به نعمةاﷲ ولی ( شاه... ) شود.
- نعمتی و حیدری؛ نام دوفرقه غوغا که در غالب شهرهای ایران بوده اند. فرقه ٔنعمتی پیروان شاه نعمةاﷲ ولی بوده اند و فرقه حیدری پیروان طریقت شیخ حیدر زاوجی ولی. ( یادداشت مؤلف ).و اغلب این دو فرقه با هم به نزاع برمی خاستند و اوضاع شهر را آشفته می کردند و جنگ و نزاع نعمتی و حیدری برای مخاصماتی که منشاء منطقی درستی ندارد و از تعصبات عوام سرچشمه گیرد مثل شده است؛ مانند شیخی و بالاسری. رجوع به حیدری شود.
فرهنگ فارسی
اتباع شاه نعمت الله ولی.
(صفت ) ۱ - منسوب به نعمت. ۲ - منسوب به شاه نعمه الله ولی.
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] معنی نِعْمَتِیَ: نعمت من(نعمت:هر چیز سازگار با طبع و مفید و لذت بخش)
معنی نِعْمَةٌ: نعمتی
معنی نَعْمَةٍ: نعمتی - نعمتی خاص - یک نعمت (وزن فعلة وزن مخصوص افاده نوع است و نعمة یعنی نوع نعمت ویا به معنی یک بار انجام کاری است که در آن صورت به معنی یک نعمت می شود)
جمله سازی با نعمتی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 کسی کز کردگار خویش اینسان نعمتی یابد سزد گر در دو دیده خویش تخم شکر او کارد.
💡 او همیشه سعی میکرد با صبر و شکیبایی زیاد، از تمام نعمتی که خداوند در زندگی به او عطا کرده است، برای کمک به نیازمندان و مستمندان استفاده کند.
💡 در مدیریت یک سازمان بزرگ، داشتن نعمتی همچون هوش بالا و توانایی رهبری، میتواند مسیر موفقیت تیم را در برابر چالشهای سخت و دشوار بسیار هموار سازد.
💡 هر فردی باید قدردان نعمتی باشد که در قالب سلامتی و آرامش در خانواده دارد، زیرا اینها ارزشمندترین داراییهای هر انسان در طول دوران زندگی است.