کلمه «شبت» چند معنا دارد و در منابع قدیم به کار رفته است. معنای اول آن دالان یا دهلیز خرد و کوچک است، یعنی گذرگاهی تنگ و باریک در ساختمان یا خانه. معنای دوم، نام گیاهی از تیره چتریان است که به فارسی شیرازی به آن «شود» میگویند و معمولاً در ماست و غذاها برای طعم دادن استفاده میشود. برگهای شبت بسیار بریده و دارای عطر ملایم و خوشایند هستند و از سبزیجات پرکاربرد در آشپزی سنتی است. معنای سوم زن جوان است، که در برخی متون ادبی و تاریخی برای توصیف دختران یا زنان کمسن به کار رفته است. کاربرد دقیق واژه بسته به متن و زمینه است و ممکن است در متون ادبی، آشپزی یا اجتماعی متفاوت باشد.
شبت
لغت نامه دهخدا
شبت. [ ش ِ ] ( اِ ) دالان و دهلیز خرد و کوچک. ( برهان ). دالان و دهلیز کوچک. ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) ( انجمن آرا ). || گیاهی است. رجوع به شِبِت شود.
شبت. [ ش ِب ِ ] ( اِ ) رستنیی را گویند که در ماست کنند و به شیرازی «شود» خوانند. ( از برهان ). نام گیاهی است که آن را شوید نیز گویند و از تیره چتریان است. برگهای آن بسیار بریده و عطری ملایم دارد. ( از گیاه شناسی گل گلاب ص 235 ). رجوع به شوید و شیویت و شِبت و شبث شود.
شبة. [ ش َب ْ ب َ ] ( ع ص ) زن جوان. ( منتهی الارب ). مخفف شابة. رجوع به شابة شود.
فرهنگ عمید
دالان کوچک، دالان، دهلیز.
= شوید
فرهنگ فارسی
گیاهی است از تیره چتریان که یک ساله است و ار تفاعش بین ۳٠ سانتیمتر تا یک متر متغیر است. این گیاه در اکثر نقاط آسیا ( از جمله ایران ) و اروپای جنوبی و افریقا به طور خود رو می روید و غالبا کشت نیز میشود ریشه اش راست و مخروطی مایل به سفید و ساقه اش استوانه یی بی کرک و دارای خطوط طولی است. و در محل گره ها کمی فرو رفتگی دارد. برگهایش متناوب و دارای بریدگی های بسیار و بی کرک و گلهایش کوچک و زرد رنگند. است. میوه شوید کمی مسطح و دو فندقه ای است. میوه شوید دارای اثر محرک است. به علاوه باد شکن و مقوی معده و در ازدیاد شیر موثر است. از این میوه اسانسی استخراج میکنند شبت شود شبث سذاب البر رازیانج کاذب دره رزنه کاذب و الان کوچک.
دانشنامه آزاد فارسی
رجوع شود به:شوید
جمله سازی با شبت
💡 چون صنع و نشان او دارد همه صورتها ای مور شبت خوش باد ای مار سلام علیک
💡 زلفت چو شب و چهره چو روزی نیکوست من روز و شبت ز بهر آن دارم دوست
💡 که بادا به کامت همه روزگار شبت روز عید و خزانت بهار
💡 نگویی که باقی ست فرصت هنوز چه دانی که بیند شبت روی روز؟
💡 روز رخ و زلف چو شبت پرده سلمان بسیار دریدند و شب و روز درانند