فرهنگ عمید
تیزهوش شدن، تیزخاطر شدن، زیرک شدن، تیزهوشی، زیرکی.
شمس، خورشید، آفتاب.
تیزهوش شدن، تیزخاطر شدن، زیرک شدن، تیزهوشی، زیرکی.
شمس، خورشید، آفتاب.
۱ - ( مصدر ) تیز خاطر شدن زیرک شدن زود دریافت کردن. ۲ - (اسم ) تیزی خاطر تیز دلی هوشمندی. توضیح: ( اسم ) آن بود که از کثرت مزاولت مقدمات منتجه سرعت انتاج قضایا و سهولت استخراج نتایج ملکه شود بر مثال برقی که بدرخشید و وسط بود میان خبث و بلادت خبث در جانب افراط و بلادت در جانب تفریط ( از اخلاق ناصری ۵ - ۹۴ ).
اسم: ذکا (پسر) (عربی) (تلفظ: zakā) (فارسی: ذَکا) (انگلیسی: zaka)
معنی: تیزهوش شدن، تیزخاطر شدن، زیرک شدن، تیزهوشی، زیرکی، شمس، خورشید، آفتاب، ( عربی ) ( در قدیم ) هوشمندی، [این واژه با کلمه ی ذکا ( به معنی خورشید ) هم نویسه می باشد]، ] این واژه با کلمه ی ذُکا ( به معنی خورشید ) هم نویسه می باشد[
💡 عیب او مهر و وفا و مردمی عیب او صدق و ذکا و همدمی
💡 مظهر صبح ظفر مهر ذکا ابر حیا منع بهر کرم روی جهان پشت انام
💡 دست ذکای من به کمال تو کی رسد گیرم که گوهرم ز ذکا کرد روزگار
💡 آن غلامک را چو دید اهل ذکا آن دگر را کرد اشارت که بیا
💡 این گنه طبع را نهم که همی مایه فطنت و ذکا باشد
💡 آزاده ای بجود و سخا گشته بی نظیر فرزانه ای بذهن و ذکا گشته بی قرین