تجافی

تجافی. [ ت َ ] ( ع مص ) قرار ناگرفتن بر جای. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). بر جای خود باقی نماندن و از جانبی بجانب دیگر میل کردن. ( از قطر المحیط ): تتجافی جنوبهم عن المضاجع یدعون َ رَبهم خوفاً و طمعاً و مما رزقناهم ینفقون. ( قرآن 32 / 16 ). || یکسو شدن. ( ترجمان عادل بن علی ). بیک سو شدن. ( فرهنگ نظام ). || دور شدن. ( ترجمان عادل بن علی ) ( فرهنگ نظام ). دوری: و از هر آنچه به خلل خانه و نقصان جاه و غضاضت ملک و شماتت اعداء بازگردد تجافی نمایند. ( ترجمه تاریخ یمینی چ 1 تهران ص 190 ). تبرا از موقف تهمت و تفادی از سمت طغیان و تجافی از معرض بغی و عدوان. ( ترجمه تاریخ یمینی ایضاً ص 207 ). ازحرکات و سکنات او تبرا نمود و از معرض عصیان و موقف کفران تجافی جست. ( ترجمه تاریخ یمینی ایضاً ص 343 ). || برداشته شدن چیزی از جای. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). بلند شدن از جای. ( ناظم الاطباء ). || برآمدن زین از پشت اسب. ( از قطر المحیط ).

(تَ ) [ ع. ] (مص ل. ) ۱ - بر جای قرار نگرفتن. ۲ - دوری کردن.

دوری کردن.

۱-( مصدر ) دوری کردن کرانه گرفتن بیکسو شدن.۲ - ( اسم ) دوری کرانه گیری.

[ویکی فقه] تجافی یکی از مستحبات در تشهد نماز می باشد
دور کردن بازوان و آرنجها از پهلو و همچون دو بال گشوده قرار دادن آنها بلند کردن شکم از زمین بلند کردن زانوها از زمین و به حالت نیم خیز قرار گرفتن.
معنای لغوی تجافی
تجافی در لغت به معنای قرار نداشتن در جای و برداشتن چیزی از جای خود آمده
تجافی در کلمات فقها
و در کلمات فقها در سه مورد در نماز به کار رفته است: حال رکوع و سجود و حالت نشستن مأموم هنگام تشهّد امام.تجافی در رکوع به باز کردن دستها همچون دو بال گشوده، در سجود به بلند کردن شکم از زمین و قرار دادن دستها همچون دو بال گشوده و در حال تشهّد امام به بلند کردن مأموم زانوهای خود را از زمین و بر سینه پا نشستن و گذاشتن انگشتان دست بر زمین تحقّق می یابد.در روایات و به تبع آن در کلمات فقها از تجافی در رکوع و سجود به «تخوّی» و «تجنیح» نیز تعبیر شده است.فقها از این عنوان در باب صلات سخن گفته اند.
احکام تجافی
...
[ویکی شیعه] تَجافی به معنای آن است که نمازگزار در هنگام تشهّد امام جماعت، به حالت نیم خیز بنشیند. به بازکردن دست ها در هنگام رکوع و سجده نیز تجافی می گویند.
در تشهد: اگر مأموم در رکعت دوم یا آخرِ نماز، به امام جماعت اقتدا کند، در هنگام تشهد امام جماعت، تجافی می کند. یعنی انگشتان دو دست و پاها را بر روی زمین می گذارد و زانوها را بلند می کند. طبق نظر مراجعی مانند آیت الله خامنه ای، آیت الله مکارم شیرازی، آیت الله وحید خراسانی و آیت الله سیستانی، تجافی در تشهد رکعت دوم احتیاطِ واجب است؛ اما در رکعت چهارم، نمازگزار می تواند تجافی کند یا اینکه برخیزد و بقیه نماز را بخواند. نمازگزار در هنگام تجافی طبق نظر فقها می تواند سکوت کند یا ذکر تشهد یا هر ذکر دیگری بگوید.
در رکوع و سجده: به معنای بازکردن آرنج دست هاست که برای مردان مستحب است.

بر جای قرار نگرفتن.
دوری کردن.

💡 از جهادش همه اعراض و تجافی است ولی در صلوتش به تصنع همه میل و جنف است

💡 خدای شد سپس آمد بسوی خلق فرود نه بر طریق تجافی چو ایزد دادار

💡 عیدی مبارک است به عاشق وصال دوست یا حبّذا التجافی عن مربض البعاد

💡 ورد اول از نماز شام بود تا نماز خفتن و احیا کردن را در میان این دو نماز فضیلت بزرگ است. و در خبر است که، «تتجافی جنوبهم عن المضاجع» در این آمده است. باید که به نماز مشغول شود تا فریضه نماز خفتن بگزارد و بزرگان این فاضلتر از آن داشته اند که روز روزه دارد تا در این وقت به نان خوردن مشغول شود. و چون از وتر فارغ شد، باید که به حدیث و لهو مشغول نشود که خاتمت شغل این باشد.

💡 که تجافی آرد از دار الغرور هم انابت آرد از دار السرور

💡 هشیار کسی بود که آن روز را پیوسته برابر چشم خویش دارد و یک ساعت از یاد کردن آن نیاساید، مصطفی (ص) گفت: «ان اکیسکم اکثرکم للموت ذکرا و احزمکم احسنکم له استعدادا، الا و انّ من علامات العقل التجافی عن دار الغرور، و الانابة الی دار الخلود، و التزوّد لسکنی القبور، و التأهّب لیوم النشور».