یازدهمین پسر ملک عبدالعزیز، بنیانگذار پادشاهی عربستان سعودی بود که از سال ۱۹۸۲ تا ۲۰۰۵ میلادی بر این کشور حکمرانی کرد. دوران پادشاهی او با تحولات گستردهای در اقتصاد و زیرساختهای عربستان همراه بود. وی با بهرهگیری از ثروت عظیم نفت، سرمایهگذاریهای کلانی در پروژههای زیربنایی و صنایع جدید از جمله صنایع پتروشیمی انجام داد تا اقتصاد کشور را گسترش دهد و توان دفاعی آن را افزایش بخشد. همچنین در پی حمله عراق به کویت در اوت ۱۹۹۰، فهد با میزبانی از نیروهای بینالمللی و همکاری با ایالات متحده در «عملیات توفان صحرا»، نقش پایگاه اصلی برای آزادسازی کویت را در جنگ خلیج فارس (۱۹۹۰-۱۹۹۱) ایفا کرد.
در دهه ۱۹۸۰، کاهش قیمت نفت موجب کاهش ذخایر مالی کشور و اجرای برخی سیاستهای صرفهجویانه شد. این شرایط در دهه ۱۹۹۰ به تدریج به آغاز فرآیند خصوصیسازی انجامید. در همین دهه، رژیم مطلقه فهد از دو سو تحت فشار قرار گرفت: از یکسوی لیبرالها و فعالان طرفدار دموکراسی که خواستار انتخابات بودند، و از سوی دیگر گروههای بنیادگرای اسلامی که با نظام پادشاهی مخالف و در پی تحمیل کامل قوانین شریعت بودند. در می۱۹۹۳، محمد المساری و تعدادی از اسلامگرایان «کمیته دفاع از حقوق مشروع» را برای نظارت بر پایبندی رژیم به اصول اسلامی تأسیس کردند. فهد در واکنش به فشارهای طرفداران دموکراسی، در اوت ۱۹۹۳ «شورای مشورتی» متشکل از ۶۰ نفر از نخبگان غیرخاندان سلطنتی را تشکیل داد و همچنین سیستم حکومتهای محلی را راهاندازی کرد.
ملک فهد در نوامبر ۱۹۹۵ دچار سکته مغزی شد و در ژانویه ۱۹۹۶ بهطور موقت و برای مدت یک ماه، اختیارات خود را به برادر و ولیعهدش، شاهزاده عبدالله، واگذار کرد. با این حال، او تا زمان درگذشتش در سال ۲۰۰۵ بهصورت رسمی پادشاه عربستان باقی ماند. دوران طولانی حکومت وی دورانی پرتلاطم و همراه با چالشهای داخلی و منطقای بود که تأثیرات پایداری بر ساختار سیاسی، اقتصادی و اجتماعی عربستان سعودی برجای گذاشت.
فهد. [ ف َ ] ( ع اِ ) یوز. ج، افهد، فهود. ( منتهی الارب ). یوز. پوزپلنگ. ( فرهنگ فارسی معین ). در رنگ چون پلنگ و به طبع چون سگ باشد. ( یادداشت مؤلف ). وحوش را بدان شکار کنند. تنگ خلق، سخت خشم و جهنده و دیرخواب است. ( اقرب الموارد ):
برفتند با یوزبانان و فهد
گرازان و تازان سوی رود شهد.فردوسی.|| میخ وسط پالان. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ). || ( مص ) نیکو ساختن کار را در غیبت کسی. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ). || ( اِخ ) ستاره ای است. ( اقرب الموارد ).
فهد. [ ف َ هََ ] ( ع مص ) خوابیدن و غفلت ورزیدن از آنچه لازم و ضروری بود. || همچو یوز گشتن در خواب و تمدد آن. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). رجوع به فَهد شود.
فهد. [ ف َ هَِ ] ( ع ص ) مرد خفته و بی خیر و شبیه به یوز درخواب و تمدد آن. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ).
(فَ ) [ ع. ] (اِ. ) یوز، یوزپلنگ، ج. فهود، افهد.
یوزپلنگ.
سلطان آل سعود، یوز، یوزپلنگ
( اسم ) یوز یوزپلنگ جمع: فهود افهد
مرد خفته و بی خیر و شبیه بیوز در خواب و تمدد آن.
فَهْد (طائف ۱۹۲۳ـ ۲۰۰۵)
(نام کامل: فَهْد بن عَبدُالعَزیز السُعود) پادشاه عربستان سعودی (حک: ۱۹۸۲ـ ۲۰۰۵). مشوق سرمایه گذاری ثروت عظیم نفت کشورش در فعالیت های زیربنایی و جدید، نظیر صنایع پتروشیمی، برای گسترش اقتصاد عربستان و نیز افزایش قدرت نظامی کشور بود. در اوت ۱۹۹۰، که عراق به کویت حمله کرد، ملک فهد در «عملیات توفان صحرا» در جنگ خلیج فارس (۱۹۹۰ـ۱۹۹۱) به امریکا و دیگر نیروهای بین المللی پیوست. درخلال این جنگ و تا آزادی کویت در فوریۀ ۱۹۹۱ عربستان سعودی به منزلۀ پایگاهی برای آزادسازی کویت بود. کاهش بهای نفت در دهۀ ۱۹۸۰ سبب تقلیل تدریجی ذخایر مالی عربستان و مقداری صرفه جویی شد. از این رو، در دهۀ ۱۹۹۰ خصوصی سازیِ تدریجی آغاز شد. رژیم مطلقۀ فهد از اوایل دهۀ ۱۹۹۰ با فشار های دوجانبه از سوی دو گروه رو به رو شد: لیبرال ها، که برای انتخابات دموکراتیک مبارزه می کردند، و گروه های بنیادگرای اسلامی، که مخالف سلطنت و درصدد تحمیل قوانین شریعت اسلامی بودند. در مه ۱۹۹۳ گروهی از مبارزان اسلامی به رهبری محمد المساری به منظور نظارت بر پیروی رژیم از اصول اسلامی، کمیتۀ دفاع از حقوق مشروع را تأسیس کردند. ملک فهد در پاسخ به فشارهای طرفداران دموکراسی، در اوت ۱۹۹۳، شورایی مشورتی متشکل از ۶۰ نفر از نخبگان کشور را تشکیل داد که از خاندان سلطنتی نبودند. همچنین سیستم حکومت های محلی را برقرار کرد. در نوامبر ۱۹۹۵ دچار سکتۀ مغزی شد و در ژانویۀ ۱۹۹۶ موقتاً قدرت را یک ماه به شاهزاده عبدالله، جانشین قانونی خود، تفویض کرد. فَهْد یازدهمین فرزند ملک عبدالعزیز بن سعود، بنیاد گذار سلسلۀ سعودی، بود. پسر ارشد از هفت پسری است که حسا بنت احمد السُدَیری، همسر سوگلی ابن سعود، به دنیا آورد. در طائف زاده شد. در دربار سلطنتی و دانشگاه های خارج درس خواند. در زمان سلطنت ملک سعود، وزیر آموزش و پرورش بود (از ۱۹۵۳). در زمان پادشاهی ملک فیصل، برادر تنی اش، وزیر کشور بود (از ۱۹۶۲) و از ۱۹۶۷ معاون دوم نخست وزیر شد. در زمان سلطنت برادر ناتنی اش، خالد، (۱۹۷۵) نفوذ فهد افزایش یافت. ولیعهد و معاون اول نخست وزیر شد و عملاً امور روزمرۀ دولت را در دست گرفت. از متنفذترین مذاکره کنندگان دربارۀ بهای نفت و مروج صلح در خاورمیانه و در اوت ۱۹۸۱ بانی کنفرانس سران در شهر فاس بود. پس از درگذشت ملک خالد، در ژوئن ۱۹۸۲، فهد پادشاه و همچنین رئیس دولت شد. او برادر ناتنی اش، عبدالله بن عبدالعزیز السعود، را که در ضمن فرمانده گارد ملی بود به ولیعهدی و معاونت اول نخست وزیر برگزید و برادر تنی اش، سلطان بن عبدالعزیز، را که وزیر دفاع بود، معاون دوم نخست وزیر کرد. جنگ خلیج فارس برای سعودی ها ۵۰میلیارد دلار هزینه داشت و پس از پایان جنگ ملک فهد بر دریافت غرامت از عراق پافشاری کرد در حالی که قبلاً در جنگ عراق علیه ایران (۱۹۸۰ـ۱۹۸۸) ۲۰ میلیارد دلار به آن کشور کمک مالی کرده بود.
یوز، یوزپلنگ؛
فهود، افهد.