کلمهی «نخیر» در فارسی به معنای نه، رد کردن، مخالفت نشان دادن یا پاسخ منفی به یک پرسش، نظر یا درخواست است. این واژه در مکالمات روزمره برای پاسخ منفی به کار میرود و شکل رسمیتر و مودبانهتری برای گفتن «نه» محسوب میشود. «نخیر» بار معنایی رسمیتری نسبت به «نه» دارد و میتواند در گفتار مودبانه یا محاورهای استفاده شود. در مکالمات، «نخیر» میتواند به صورت تنها یا همراه با توضیح بیشتر استفاده شود، مانند «نخير، درست نیست» یا «نخير، من چنین کاری نکردهام». این واژه برای تاکید بر عدم موافقت یا انکار یک موضوع به کار میرود و اغلب بار تأکیدی دارد. در نوشتار رسمی و ادبی نیز گاهی از آن برای رد کردن عقاید یا فرضیات نادرست استفاده میشود. «نخیر» همچنین میتواند برای شروع جملات منفی یا اصلاح گفته دیگران کاربرد داشته باشد. بهطور کلی، این کلمه روشی کوتاه، واضح و مؤدبانه برای بیان مخالفت یا نه گفتن است.
نخیر
لغت نامه دهخدا
نخیر. [ ن َ ] ( ص ) مردم فرومایه و کمینه. || ( اِ ) کمین، چه نخیرگاه به معنی کمین گاه باشد. ( برهان قاطع ). نخیز. || تخمدان، و آن زمینی باشد که شاخچه درخت را در آن فروبرند و تخم گل در آن پاشند تا سبز شود و از آنجا به جای دیگر نقل کنند. ( برهان قاطع ). مصحف نخیز است. ( حاشیه برهان قاطع چ معین ). در تمام معانی رجوع به نخیز شود.
نخیر. [ ن َ ] ( ع مص ) نَخْر. رجوع به نَخْر شود.
نخیر. [ ن َ خ َ / خ ِ ] ( ق مرکب ) رجوع به نه خیر شود. نه ! لا. ابداً. اصلاً. مقابل بله و بلی.
فرهنگ فارسی
لا ابدا اصلا: مقابل بله و بلی.
ویکی واژه
(مودبانه): نهخیر؛ گاهی هم بجای خیر پاسخ منفی.
جمله سازی با نخیر
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 یا بگو ها و یا بگو که نخیر به سلامت ز ما و از تو به خیر
💡 شد میان دو صف آنگونه به خواب که شنیدند نخیرش اصحاب
💡 - نخیر، برعکس. افکار آدم را مهم جلوه میدهد، آدم مجبور میشود خود را جدی بگیرد.
💡 «نخیر؛ ما میخواهیم دور کشور دیوار بکشیم.»
