قسطاس

قسطاس. [ ق ِ ] ( ع / معرب، اِ ) میزان. ( اقرب الموارد ).کپان و ترازو. ( منتهی الارب ) ( برهان ). || راست تر ترازوها. ( منتهی الارب ). اقوم الموازین. ( اقرب الموارد ). || ترازوی عدل، هر ترازو که باشد. ( منتهی الارب ). میزان العدل ای میزان کان. ( اقرب الموارد ): و زنوا بالقسطاس المستقیم. ( قرآن 35/17 ). برخی گویند این کلمه عربی و مأخوذ از قسطبه معنی عدل است و گروهی آن را رومی معرب دانند. ( ازاقرب الموارد ) ( منتهی الارب ). رجوع به قُسطاس شود.
قسطاس. [ق ُ ] ( ع / معرب، اِ ) ترازو. ( برهان ). ترازوی بزرگ. ( مهذب الاسماء ). قِسطاس در همه معانی آن. ( اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ). رجوع به قِسطاس شود:
به قسطاسی بسنجم راز موبد
که جوسنگش بود قسطای لوقا.خاقانی.

(قُ یا قِ ) [ ع. ] (اِ. ) ترازو، ترازوی بزرگ.

ترازو، میزان.

میزان، ترازو
( اسم ) ترازو کپان: بقسطاسی بسنجم راز موبد که جو سنگش بود قسطای لوقا. ( خاقانی. عبد. ۲۴ )

💡 ولیکن ارچه به قسطاس رستگاری من که بلادن را نست سنگ یک مثقال

💡 ز بهر خوشه کردن ساخت چون داس به رخش راندنش بستند قسطاس

💡 تو وزن هر سخنی را به لطف می دانی تو قسط هر هنری را به طبع قسطاسی

💡 شانه زن از پنجه به قسطاس خویش ریش کن از غایت وسواس خویش