ارتدکس. [ اُ ت ُ دُ] ( فرانسوی، ص، اِ ) ( از مزید مقدم یونانی اُرْت ُ، بمعنی راست + کلمه یونانی دُکسا، بمعنی عقیده ) عقیده مذهبی که آن را حق و برحقانیت گرفته باشند. || راست دین. حنیف.
- کنیسه ارتدکس؛ عنوان رسمی کلیسای روس.
- مذهب ارتدکس؛ شعبه ای از مذاهب مسیح که روسها بیشتر پیروان آن باشند.
۱. یکی از فرقه های بنیادگرای مسیحیت که از واتیکان اطاعت نمی کند و بیشتر در شبه جزیرۀ بالکان و اروپای شرقی رواج دارد.
۲. (صفت ) پیرو کلیسای ارتدکس: مسیحی ارتدکس.
۳. (صفت ) مربوط به کلیسای ارتدوکس: عقاید ارتودکس.
۴. (صفت ) دارای اعتقاد سرسختانه به یک مذهب یا نظریه.
[ویکی فقه] کلمه ارتدوکس که مرکب از دو کلمه Orthos یعنی درست و doxa یعنی عقیده، ترکیب شده است به معنای عقیده صحیح است. این مذهب اواخر قرن پنجم میلادی به هنگام تجزیه روم به شرقی و غربی به وجود آمد و به کلیسای روم شرقی ارتدوکس اطلاق می شود.
Orthodox صفتی مرکب از پیشوند orthos به معنای درست و واژه یونانی doxo به معنای عقیده است. هنگامی که این واژه صفتِ رفتار و اعتقاد به معنای رسمی، پذیرفته، عادی و صحیح است و اگر برای توصیف شخص به کار رود به معنای درست آیین و سنتی خواهد بود.
بخشنده، حمیده، مسیحیت شرقی، کلیساها، آموزه ها و آیین های مقدس، فصلنامه هفت آسمان ۲۵، بهار ۱۳۸۴، ص۱۰۰.
ریشه های مسیحیت در فلسطین (در شرق دریای مدیترانه) به ویژه شهر اورشلیم قرار دارد اما در پایان قرن نخست میلادی این دین در سراسر شرق دریای مدیترانه و حتّی در غرب
مک گراث، آلیستر، درسنامه الهیات مسیحی، بهروز حدادی، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، ۱۳۸۴، اول، ص۲۹.
از ویژگی های مسیحیت ارتدکس عبارتند از:
← عرفانی بودن کلیسای ارتدکس
...
ortodosso
💡 استانبول یادگار دوران امپراتوری روم، بیزانس و پس از آن امپراتوری عثمانی است و آثار برجسته ای از آن دوران به جا مانده مانند مسجد ایاصوفیه (کلیسای بزرگ ارتدکس شرقی که در دوران ژوستینین امپراتور روم ساخته شد و سپس در زمان عثمانی تبدیل به مسجد شد و پس از روی کار آمدن جمهوری ترکیه به موزه تبدیل شد و مجدداً در سال ۲۰۲۰ به مسجد تغییر کاربری داد) و مسجد سلطان احمد که شاهکار معماری اسلامی و عثمانی است.
💡 اسلام رایجترین دین در کشور بوسنی و هرزگوین است. در قرن ۱۵ و ۱۶ در نتیجه فتح بوسنی و هرزگوین توسط امپراتوری عثمانی به مردم بومی معرفی شد. مسلمانان بزرگترین جامعه مذهبی در بوسنی و هرزگوین را تشکیل میدهند (۵۱٪) دو گروه بزرگ دیگر مسیحیان ارتدکس شرقی (۳۱٪)، که تقریباً همه آنها را صرب معرفی میشوند و کاتولیکهای روم (۱۵٪)، که تقریباً از همه آنها به عنوان کروات نام میبرند.
💡 در برخی از قسمتها مانند کوزگونجوک یک کلیسای ارمنیان بعد از یک کنیسه یهودیان وجود دارد و در بخشهای دیگر جاده یک کلیسای ارتدکس یونان در نزدیکی یک مسجد به چشم میخورد. جایگاه رئیس قسطنطنیه، رهبر روحانی و معنوی کلیسای ارتدکس قسطنطنیه در استانبول است. همچنین براساس آن جا، اسقف اعظم جامعه ترکیه (کلیسای شرقی ارتدکس)، یک اسقف اعظم کلیسای ارمنیان وابسته به پاپ و ترکیه بزرگ در آن جا یعنی استانبول میباشد.
💡 آوّاکوم پتروف (روسی: Аввакум Петров؛ ۲۰ نوامبر، ۱۶۲۰/۲۱–۱۴ آوریل ۱۶۸۲) اسقف اعظم اهل روسیه از کلیسای جامع کازان در میدان سرخ بود که از مخالفان اصلاحات کلیسای ارتدکس روسیه توسط نیکون بهشمار میرفت. زندگینامه خودنوشت و نامههای او به تزار، بویارنیا موروزووا و دیگر باورمندان کهن، از شاهکارهای ادبیات قرن ۱۷ روسیه به حساب میآیند.
💡 از این رو کاتولیک رومی و ارتدکس معتقدند که تثلیث مقدس واقعاً میزبان است، و آیین مقدس را در مراسمی که قبلاً به آن التار میگفتند جشن میگیرد. آیین مقدس تجدید میشود در هر زمانی قربانی بیگناه عیسی مسیح را زنده میکند، زیرا او «همان مقدس خدا» است. و در نتیجه این تنها راه و در رستگاری برای گناهان انسانی است.
💡 در حالی که ارتدکسها از اعتقادات تدوین شده، در قالب عقیده، و آیین با تعصبات بیشتر روی پایبندی سخت گیرانه در مناسک مقرر شده یا آیین، بهره میبرند، ارتوپراکسی روی موضوعات خانواده، میراث فرهنگی، انتقال سنت، قربانی کردن، آیین طهارت، فلسفه اخلاق و اجرای موارد مرتبط با آنها متمرکز است.