بالا کردن

بالا کردن. [ ک َ دَ ] ( مص مرکب ) بر بردن. فراز بردن. به بالا آوردن، چنانکه آب را از چاه و خاک و گل را از زمین به پشت بام و غیر آن. نمو کردن.رشد کردن. بالا گرفتن. افراخته شدن. قد کشیدن. گوالیدن. بالیدن خواه در انسان باشد یا نبات:
بدرگاه چون گشت لشکر فزون
فرستاد بر هر سویی رهنمون
که تا هر کسی را که دارد پسر
نماند که بالا کند بی هنر.فردوسی.جز بدی نارد درخت جهل چیزی برگ و بار
برکنش زود از دلت زان پیش کو بالا کند.ناصرخسرو.همچنانکه درختی که بر زمین نرم روید و غذا تمام یابد بالا بتواند کرد و اگر در میان سنگ روید و غذا تمام نیابد بالا نتواند کرد. ( ذخیره خوارزمشاهی ).
سروبن گرچه رست و بالا کرد
سر او راسپهر والا کرد.سنائی.در حریم سترش و بستان سرای عصمتش
جز بشرط راستی یک سروبن بالا نکرد.؟ ( از کتاب سمط العلی ).ترعرع؛ بالا کردن کودک. ( منتهی الارب ).
- بالا کردن روی؛ سر برآوردن. ببالا نگریستن. بسوی چیزی یا کسی که برتر ازو قرار دارد نگریستن:
روی بالا کرد و گفت ای عندلیب
از بیان حال خودمان ده نصیب.مولوی.- بالا کردن قیمت؛افزودن قیمت. افزودن ساختن بها. قیمت را زیاده قبول کردن. پذیرفتن کالایی با قیمت بیشتر از مشتری قبلی. روی دست یکدیگر رفتن. مزایده کردن. روی دست هم پاشدن.
- بالا کردن گفتار؛ بالا گرفتن آن چنانکه بهمه جا رسد:
قدر تو بیشی کند کردار تو پیشی کند
بخت تو خویشی کند گفتار تو بالا کند.منوچهری.

(کَ ) (مص م. ) بزرگ کردن (فرزند ).

فراز بردن

بزرگ کردن (فرزند)

💡 تا کی سخن معرفت انشا کردن؟ وز چهره راز، پرده بالا کردن

💡 نیست بیش از دست بالا کردنی معراج سنگ با گرانجانی هوای عالم بالا مکن

💡 اگر زهد تو جز با مذمت من بکمال نمی رسد، با بیگانگان هرگونه که خواهی به زیر و بالا کردن من بپرداز!

💡 نیست ناقص را کمالی بهتر از اظهار عجز دستگیر ناشناور، دست بالا کردن است

💡 محمل جان را به منزل بی قراری می برد بادبان کشتی دل دست بالا کردن است