زیبایی شناسی

زیبایی شناسی. [ ش ِ ] ( حامص مرکب ) زیباشناسی. ( فرهنگ فارسی معین ). رجوع به زیباشناسی شود.

۱. شناختن زیبایی، شناسایی انواع زیبایی ها و هنرهای زیبا.
۲. علمی که دربارۀ زیبایی و احساساتی که از مشاهدۀ زیبایی در انسان پیدا می شود بحث می کند، علم الجمال، استتیک.

شناختن زیبایی و آن رشته ایست از روانشناسی هدف زیبا شناسی شناساندن جمال و هنر است و آن درباره مجموعه انفعالات و احساسات درونی و زیبایی و زشتی و هزل و فکاهت و غیره گفتگو کند علم الجمال.

زیبایی شناسی ( به انگلیسی: Aesthetics ) شاخه ای از فلسفه است که موضوع آن ماهیت زیبایی و ذوق، همچنین فلسفه هنر ( حوزهٔ فلسفهٔ خاص خود را دارد که از زیبایی شناسی بیرون می آید ) است. همچنین زیبایی شناسی قابلیتی است برای درکِ بهترِ ادراکات و همچنین پدیده های سخت مانند تندیس و پدیده های نرم مانند موسیقی که باعث تغییر در روحیه و نگرش فرد می شود. اما خود همین تعریفِ زیبایی با گره خوردن به مفاهیم دیگری همچون حقیقت، عشق، زندگی، مرگ، خدا، انسان، گناه و معصیت و حتی موضوعاتی چون سیاست، فضا و غیره دامنهٔ گسترده ای پیدا کرده است. درواقع خود تعریفی که از زیبایی ارائه می شود می تواند دامنهٔ بحث را بسیار وسیع یا بسیار محدود کند. به علاوه برخی سعی کرده اند زیبایی را در یک موضوع عینی به خصوص جستجو کنند: مثلاً در انواع مختلف هنر، درانسان، اشیاء، طبیعت و چیزهای دیگر. نخستین بار الکساندر گوتلیب بومگارتن در کتابی با عنوان Esthetique یا به فارسی زیبایی شناسی از این عبارت استفاده کرد. اما پیشینه بحث در این مورد به اندازه تاریخ فلسفه است.
زیبایی شناسی تن و وجود معیاری است برای ثبت و شناسایی زیبایی در بین انسان ها ( مانند معیار تعریف یک متر که صد سانتی متر میشود و برای اندازه گیری کاربرد دارد )، اینجا هستیم تا معیار درست و سنجش صحیح زیبایی انسانی را بیان کنیم،
«زیبایی شناسی هرگونه بحث علمی و قابل پذیرش در میان دانشمندان دربارهٔ زیبایی است. زیبایی شناسی مشحون از مباحث استحسانی درجه اولی و درجه دومی است و این ایرادی ندارد. بحث هایی چون چیستی زیبایی، چگونگی و چرایی درک زیبایی، عصب ادراک شناسی زیبایی ( نک: علوم ادراکی ) و نیز تحلیل وجوه زیبایی یک موجود خاص مانند یک مخلوق از مخلوقات الهی ( یک گل ) یک اثر هنری یا یک ادراک زیبایی مانند عشق، اوج لذت جنسی و بهجت که در آن سنخ ادراکات زیبایی وجود دارد، همه و همه از مباحث زیبایی شناسی است. »
• تعبیر زیبایی شناسی درست و زیباشناسی غلط رایج و نادرست است. نباید آن را به کار برد.
• گاه از احساس و ادراک زیبایی به زیبایی شناختی تعبیر می شود. این نادرست است. باید به جای آن از واژه «زیبایی» استفاده کرد؛ مثلاً «نگاه به این گل حس زیبایی را در ما برمی انگیزد» و نه «زیبایی شناختی». اما اگر بحث دربارهٔ تحلیل چرایی ادراک زیبایی است، باید از تعبیر زیبایی شناختی استفاده کرد؛ مثلاً «از نظر زیبایی شناختی دربارهٔ زیبایی این گل می توان گفت ادراکی ملایم با نفس را در ما موجب می شود و…. »
• زیبایی شناسی شامل مباحث استدلالی و ریاضیاتی هم می شود؛ اما به دلیل سنخ موضوع از استحسان ها حرفه ای سرشار است؛ زیرا این استحسانات در نگاه درجه دومی قوام کافی را دارند. استحسان درجه دومی ( حرفه ای ) یعنی تعلیل و تحلیل روان شناختی، فیزیولوژیک و فرهنگی اجتماعی زیبایی.

رجوع شود به:زیبا شناسی

💡 برگسون تعریفش از شهود را با استعداد زیبایی شناسی انسان ترکیب می کند تا مفهومی را خلق کند که خود آن را شهود زیبایی شناسانه میخواند. برگسون نتایج این شهود زیبایی شناسانه را محصول احساس دانسته و چنین احساسی را برای تولید دانش حقیقی، حیاتی می داند. در واقع او دریافت زیبایی شناسانه را عامل اصلی کسب دانش حقیقی برای انسان می داند.

💡 شفافیت که یکی از اصول خرد گرایی و یک شعار سیاسی اجتماعی زمان بود، به معماری انتقال یافت و مفاهیم «سبکی» و «شفافیت» ارکان اصلی زیبایی شناسی نو گرا شدند. صلابت و شکوهی که از گذشته به ارث رسیده بود و در نماها متبلور می‌گشت، از نظر سیاسی و فرهنگی زیر سؤال رفت و یکی از نقاط ضعف معماری و شهرسازی گذشته معرفی گردید. شعارهای عدم استفاده از تزیین و بی پیرایگی مزید بر علت شده، پنجره‌های سراسری را رواج داد.

💡 مهرداد فلاح در کنار شاعرانی چون بهزاد زرین پور، علی عبدالرضایی، ابوالفضل پاشا از شاعران تأثیرگذاری بود که شاعران دههٔ هفتاد خوانده می‌شوند، دهه‌ای که از دیدگاه منتقدان یکی از دهه‌های تأثیرگذار در ادبیات فارسی معاصر است.. دهه‌ای که به باور منتقدان توانست بر بسیاری از جریانات مابعد خود تأثیر بگذارد؛ و توانست شعر فارسی را از لحاظ زیبایی شناسیک وارد مرحلهٔ جدیدی بکند.