تونتاب، که از ترکیب دو واژه تون به معنای گلخن و تاب که مخفف تابنده است، به مفهوم روشنایی و حرارت میباشد، به ساختاری اشاره دارد که برای گرم کردن آب در حمامها به کار میرفته است. در واقع، تونتاب به فرایندی اشاره دارد که باعث میشود آب در خزانه حمام داغ و آماده استفاده شود. این گلخن تابان، به نوعی قلب گرمابخش حمام به شمار میرفته و نقش مهمی در راحتی و آسایش افراد در زمان استفاده از حمام ایفا میکرده است. بنابراین، تونتاب نه تنها یک واژه، بلکه نمادی از تکنولوژیهای قدیمی برای حفظ گرما و راحتی در زندگی روزمره است. با توجه به یادداشتهای مرحوم دهخدا، میتوان دریافت که این واژه نه تنها به جنبههای فنی اشاره دارد بلکه نشاندهندهی فرهنگی عمیق و ارتباط مردم با فضای حمام و گرما نیز میباشد.
تون تاب
لغت نامه دهخدا
تونتاب. ( نف مرکب ) از تون به معنی گلخن + تاب مخفف تابنده ( از تافتن به معنی روشن کردن و مشتعل کردن ) آنکه تون حمام را سوزاند، گرم شدن آب خزانه را. گلخن تاب. گلخنی. ( از یادداشتهای بخط مرحوم دهخدا ).
فرهنگ معین
(ص فا. ) کسی که در آتشدان حمام، آتش افروزد.
فرهنگ عمید
کارگری که در گلخن حمام آتش می افروزد، آتش انداز، گلخن تاب.
فرهنگ فارسی
آتش انداز، گلخن تاب، کارگری که درگلخن حمام است
( صفت ) کسی که در گلخن حمام آتش افروزد گلخن تاب آتش انداز.
ویکی واژه
کسی که در آتشدان حمام، آتش افروزد.
جمله سازی با تون تاب
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 بیستون تاب دم تیشهٔ فرهاد نداشت عشق را بین که از آن کوه گران شد کمری
💡 حمای سلاطین و شیپور شب را بهم برزند بوق تون تاب مفلس
