کلمهی «ایاره گیر» در فارسی واژهای کهن و چندمعنایی است و در متون قدیمی دو کاربرد اصلی داشته است. نخست، به معنای محاسب یا نویسنده حسابها به کار میرفته است؛ یعنی شخصی که وظیفهاش ثبت، نگهداری و محاسبهی دخل و خرج یا امور مالی بوده است. این معنا بیشتر در متون اداری و دیوانی دوران قدیم دیده میشود و با واژهی امروزی «حسابدار» هممعنی است. دومین کاربرد این واژه در لغتنامهها، به معنای دستبند یا النگو آمده است که به احتمال زیاد ریشه در واژهی «ایار گیر» یا «ایاره بند» دارد. این معنا اشاره به شیء زینتیای دارد که دور مچ یا بازو بسته میشود. بنابراین، «ایاره گیر» هم میتواند عنوان شغلی باشد (به معنای محاسب و حسابدار) و هم نام وسیلهای زینتی (به معنای دستبند). در زبان امروز، معنای نخست تقریباً منسوخ شده و بهجای آن از واژههایی چون «حسابدار» و «منشی مالی» استفاده میشود، در حالیکه معنای دوم نیز بهصورت محدود در نواحی محلی یا متون ادبی باقی مانده است.
ایاره گیر
لغت نامه دهخدا
ایاره گیر. [ اَ رَ ] ( نف مرکب ) محاسب. نویسنده. ( آنندراج ) ( برهان ) ( اشتینگاس ). || ( اِ مرکب ) دستبند.النگو. ( فرهنگ فارسی معین ). رجوع به ایارگیر شود.
فرهنگ عمید
حسابدار، محاسب.
فرهنگ فارسی
( اسم ) دستبند النگو.