بخترشه

واژه «بخترشه» در متون تاریخی و فرهنگ‌های کهن فارسی، صورتی دیگر از نام «بخت‌نصر» یا نبوکدنصر، پادشاه نامدار بابل، به شمار می‌آید و از نظر تاریخی به یکی از مشهورترین فرمانروایان جهان باستان اشاره دارد. این نام در برخی منابع به صورت‌های بختنصر، بخت‌النصر، بخترشاه و بخت‌نرسه نیز ضبط شده است و اختلاف در نگارش آن بیشتر ناشی از تحول آوایی و شیوه‌های کتابت در متون قدیم است. در لغت‌نامه دهخدا نیز تصریح شده که «بخترشه» صورت تغییریافته‌ای از همین نام تاریخی است. از نظر معنا، این واژه در اصل اسم خاص است و به شخصیتی تاریخی اشاره دارد که در منابع اسلامی، ایرانی و کتاب مقدس بارها از او یاد شده است. بخت‌نصر به عنوان پادشاه بزرگ دولت کلدانی بابل، در تاریخ با فتح اورشلیم و ویرانی بیت‌المقدس شناخته می‌شود و به همین دلیل نام او در متون تاریخی فارسی نیز شهرت فراوان یافته است. در برخی تواریخ کهن مانند تاریخ سیستان و روایت‌های منقول از طبری، «بخترشه» به صورت نام پادشاه یا سپهسالاری آمده که با رویدادهای مربوط به بهمن و سرزمین‌های غربی پیوند دارد. بنابراین، هرگاه در متون کهن با واژه «بخترشه» روبه‌رو می‌شویم، مقصود همان بخت‌نصر، فرمانروای مشهور بابلی است که در تاریخ خاور نزدیک باستان جایگاهی برجسته دارد.