«گویژ» نام پیمانهای قدیمی است که برای اندازهگیری مقدار غلات و مواد خشک بهکار میرفته است. این پیمانه در دادوستد و ذخیرهسازی خوراکیها کاربرد داشت و اندازهای مشخص و ثابت داشته است. در متون کهن، «گویژ» را معادل قفیز عربی دانستهاند؛ واحدی که در اندازهگیریِ غلات بهکار میرفت. مقدار گویژ را برابر دوازده صاع گفتهاند، بنابراین ظرفی بزرگ و پرگنجایش به شمار میآمد. این واژه یادآور شیوههای سنجش و اندازهگیری در گذشته است؛ زمانی که هر منطقه پیمانههای بومی خود را داشت و گویژ از جمله ابزارهای معتبر برای تعیین مقدار بوده است. چنین واحدهایی نقش مهمی در تجارت، کشاورزی و انبارداری داشتهاند و شناخت آنها در فهم نظامهای قدیمی وزن و پیمانه سودمند است.
گویژ
لغت نامه دهخدا
گویژ. [ گ َ / گ ِ ] ( اِ ) ظاهراًمصحف و مبدل کویژ است که معرب آن قفیز باشد و آن کیل و پیمانه ای است که چیزها بدان وزن کنند و پیمایند.( از برهان قاطع ). کفیز. کویژ. ( برهان ). خویر. قئیز.( واژه نامه طبری ص 162 ). رجوع به قفیز و کویژ شود.
