کوچک شیرازی

«کوچک شیرازی» لقب و نام هنری میرزا یوسف وصال شیرازی است که در سال ۱۱۹۷ هـ.ق در شیراز به دنیا آمد و از شاعران، ادیبان و خوشنویسان برجسته سده سیزدهم هجری به شمار می‌رود. وی گاهی آثار خوشنویسی خود را با امضای «میرزا کوچک» و گاهی با نام «وصال شیرازی» ثبت می‌کرد و در هر دو حالت، مهارت و سبک منحصر به فرد خود را در خط نسخ، نستعلیق و شکسته‌نستعلیق نشان می‌داد. میرزا یوسف وصال شیرازی فرزند محمد اسمعیل و از خاندان معتبر و فرهنگی شیراز بود و تبار خانوادگی او به میرزا شفیع دبیر نادرشاه و عاملان صفویه بازمی‌گشت. زندگی وی با فقر و یتیمی همراه بود و تربیت او بر عهده خاله و خالو گذاشته شد؛ با این حال، علاقه و عشق او به مطالعه، شعر و خوشنویسی سبب شد تا به یکی از چهره‌های ماندگار ادبی و هنری ایران تبدیل شود. وصال شیرازی علاوه بر شاعری، به تعلیم عمومی نیز می‌پرداخت و دو روز از هفته را صرف تدریس به مردم می‌کرد. آثار شعری او شامل دیوانی با نزدیک به سی هزار بیت است و در مرثیه‌سرایی مهارت ویژه‌ای داشت و آثار مهمش شامل دیوان «بزم وصال»، اتمام مثنوی «فرهاد و شیرین» و ترجمه «اطواق الذهب» به فارسی است. در خوشنویسی، میرزا کوچک شیرازی در خط نسخ مهارت فوق‌العاده داشت و استواری، ملاحت و لطافت خاص خطوط او باعث شد آثارش تا امروز به عنوان نمونه‌ای برجسته در هنر خوشنویسی ایرانی شناخته شود.