قضیه انشائی
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] قضیه انشائی، یکی از اصطلاحات علم منطق و به معنای مرکّب تامّی است، که قابل تصدیق و تکذیب نباشد.
قضیه انشائی در مقابل قضیه خبری، مرکّب تامّی را گویند که قابل تصدیق و تکذیب نباشد مانند «آیا این نوع قارچ سمی است؟».قضایای انشائی، استفهام و امر و نهی و التماس و دعا و تمنّی و ترجّی و تعجب و قسم و ندا... را شامل می شود.«و بدان که مرکب تام باشد، اگر افادت نسبتی کند که یصحّ السّکوت علیه، و آن را جمله و کلام خوانند، و ناقص باشد اگر افادت چنین نسبتی نکند. و اول را خبر و قضیه و قول جازم خوانند اگر محتمل صدق و کذب باشد، و انشائی اگر محتمل نباشد».
شیرازی، قطب الدین، درة التاج (منطق)، ص۲۵.
۱. ↑ شیرازی، قطب الدین، درة التاج (منطق)، ص۲۵.
منبع
خوانساری، محمد، فرهنگ اصطلاحات منطقی به انضمام واژه نامه فرانسه و انگلیسی، ص۳۲.
...
جمله سازی با قضیه انشائی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 در مباحث منطقی، قضیه انشائی برخلاف قضیه خبری که امکان صدق یا کذب دارد، شامل دستورات، پرسشها و تعجباتی است که حقیقت یا کذب بر آنها صدق نمیکند.
💡 وقتی معلم از دانشآموز میخواهد که یک مقاله درباره محیط زیست بنویسد، در واقع او در حال استفاده از یک قضیه انشائی برای ایجاد یک امر است.
💡 تمایز میان قضیه خبری و قضیه انشائی در تحلیلهای زبانشناختی بسیار حیاتی است، زیرا نوع برخورد با هر یک از آنها در منطق کاملاً متفاوت خواهد بود.