فتنی

واژه «فتنی» در این کاربرد یک نسبت جغرافیایی است و به فردی اشاره دارد که به منطقه «فتن» در هند، از نواحی گجرات، منسوب است. در نظام نسب‌شناسی در زبان عربی و فارسی، چنین واژه‌هایی برای نشان دادن خاستگاه جغرافیایی افراد به کار می‌روند. بنابراین «فتنی» به معنای شخصی است که از شهر یا منطقه فتن برخاسته یا به آن منطقه انتساب دارد. به عنوان نمونه، این عنوان به محمد بن طاهر صدیقی هندی، از علمای برجسته حدیث در قرن دهم هجری قمری، اطلاق می‌شود. او با لقب جمال‌الدین نیز شناخته می‌شود و در سال 910 هجری قمری (1504 میلادی) در هند به دنیا آمد. نسبت «فتنی» در نام او به شهر فتن در نواحی گجرات اشاره دارد که خاستگاه خانوادگی و جغرافیایی او بوده است. وی در علم حدیث جایگاه والایی داشت و به دلیل تسلط و مهارت علمی، به او لقب «ملک المحدثین» داده‌اند. فتنی از عالمانی بود که در جمع‌آوری، بررسی و تحلیل روایات حدیثی فعالیت گسترده و اثرگذاری داشت. از آثار مهم او می‌توان به «مجمع بحارالانوار فی غرائب التنزیل و لطائف الاخبار» و همچنین «تذکرة الموضوعات» اشاره کرد. او سرانجام در سال 986 هجری قمری (1578 میلادی) درگذشت و از خود آثار ارزشمند و ماندگاری در حوزه حدیث برجای گذاشت.