سکسنبویه (معرب: سجسنبویه) واژهای رومی و قدیمی در متون دارویی و گیاهشناسی است که در فارسی به آن «پنج انگشت» گفته میشود. این کلمه معمولاً به گیاه یا دانهای دارویی اشاره دارد که به نام حبالفقد یا تخم پنج انگشت نیز شناخته میشود. در منابع طب سنتی، از جمله برهان و آنندراج، سکسنبویه به تخم گیاه سپستان یا بیخ پنج انگشت گفته شده است. این ماده در داروهای سنتی و گیاهدرمانی به کار میرود و خواص درمانی آن مورد توجه طبیبان قدیمی بوده است. در متون قدیم، این واژه در فهرستهای دارویی مانند اختیارات بدیعی و مخزن الادویه آمده است. کاربرد آن بیشتر در طب سنتی، درمانهای گیاهی و آمادهسازی داروهای طبیعی بوده است. بنابراین، سکسنبویه به معنای تخم یا ریشه گیاه پنج انگشت با خواص دارویی است و جزو واژههای کهن طب سنتی به شمار میآید.
سکسنبویه
لغت نامه دهخدا
سکسنبویه. [ س َ سَم ْ ی َ ] ( اِ ) لغتی است رومی و آن دوایی باشد که به فارسی پنج انگشت گویند و در اختیارات به معنی حب الفقدآمده است که تخم پنج انگشت است. ( برهان ) ( آنندراج ).معرب آن سجسنبویه است. ( حاشیه برهان قاطع چ معین ).تخم سپستان را گویند. بیخ پنجنگشت. ( الفاظ الادویه ).رجوع به اختیارات بدیعی و فهرست مخزن الادویه شود.
