کلمه «زمق» در متون قدیمی فارسی به معنای کندن یا بریدن ریش کسی آمده است و از ریشه عربی گرفته شده است. علاوه بر معنای بریدن ریش، «زمق» در برخی منابع به معنای باز کردن قفل یا کلیدان نیز آمده است. این دو معنا (کندن ریش و باز کردن کلیدان) نشان میدهد که واژه «زمق» بسته به متن و زمینه، کاربرد متفاوتی داشته است. در فرهنگهای لغت مانند «منتهی الارب»، «آنندراج» و «ناظم الاطباء» این دو کاربرد ثبت شده و بیانگر انعطاف معنایی واژه است.
زمق
لغت نامه دهخدا
زمق. [ زَ ] ( ع مص ) برکندن ریش کسی را. || گشادن کلیدان. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ).
فرهنگ فارسی
بر کردن ریش کسی را یا گشادن کلیدان