خانه ٔ پست

ترکیب «خانهٔ پست» در زبان فارسی یک تعبیر وصفی و کهن است که در متون ادبی و لغوی به چند معنا به کار رفته است. مهم‌ترین معنای آن «دنیا» یا «عالم فانی» است؛ یعنی جهانی که در برابر جهان باقی و معنوی، فرودست و کم‌ارزش دانسته می‌شود. در این کاربرد، صفت «پست» اشاره به ناپایداری، گذرا بودن و ارزش اندک دنیا در نگاه عرفانی و اخلاقی دارد. معنای دیگر این ترکیب «قبر» یا «گور» است که به عنوان منزلگاه نهایی جسم انسان پس از مرگ در نظر گرفته می‌شود. از این رو، «خانهٔ پست» می‌تواند کنایه از جایگاه فروتنانه و خاکی انسان نیز باشد. همچنین در برخی منابع، این ترکیب به معنای «خانهٔ فقرا» آمده است که بیانگر سادگی، تنگدستی و دوری از تجمل است. در همه این معانی، مفهوم فرودستی و ناپایداری مشترک است. این تعبیر بیشتر در متون کهن، ادبیات عرفانی و اخلاقی دیده می‌شود و امروزه کاربرد آن کم‌تر شده است.