زَغَن واژهای است که در ادبیات و متون کهن فارسی به عنوان نام پرندهای شکاری به کار رفته و در منابع لغوی متعددی از جمله «لغت فرس»، «برهان قاطع» و «آنندراج» مورد اشاره قرار گرفته است. مترادفهای متعددی برای این پرنده ذکر شده است که از جمله آنها میتوان به «پند»، «خاد»، «غلیواج»، «زاغ گوشتربا»، «مرغ گوشتربا»، «گنجشک سیاه» و «پرآذران» اشاره کرد. در ادبیات عربی، این پرنده با عنوان «غُداف» شناخته میشود. این تفاوتها در نامگذاری حاکی از گستردگی حوزه مشاهده و کاربرد این واژه در مناطق مختلف بوده است.
زَغَن پرندهای است متعلق به راسته شکاریان روزانه (Accipitriformes) و از دسته بازها (Accipitridae) به شمار میآید. این گونه در نواحی گرم و معتدل قارههای آسیا، اروپا و آفریقا پراکنده است و حدود هفت گونه از آن شناخته شده است. این پرنده در میان بازها در دسته متوسطالقامه قرار میگیرد اما از نظر رفتاری بسیار متهور، چابک، سریعالحمله، نیرومند و خونخوار توصیف شده است. یکی از ویژگیهای بارز ظاهری آن، داشتن دمی دوشاخه است که به تمایز آن از سایر پرندگان شکاری کمک میکند.
این شکارچی ماهر عمدتاً از پستانداران کوچک، بهویژه جوندگان، تغذیه میکند، به همین دلیل در برخی مناطق با عناوینی چون «موشگیر» نیز خوانده شده است. در ادامهِ نامهای مترادف در منابع مختلف، نامهایی همچون «جنگلاجی»، «چنگلاهی»، «کورکور» و «گوشتلوا» نیز برای زَغَن ثبت شده است. در «شرفنامهٔ منیری» علاوه بر «غلیواژ» و «گوشتربا»، نامهای «چوزهلوا» و «جوزهلوا» نیز به عنوان معادلهای محلی برای این پرنده ذکر گردیده است.
