جُلبَکها به گروهی از موجودات زندهٔ عمدتاً آبزی گفته میشود که ظاهری گیاهمانند دارند و در محیطهای مرطوب، بهویژه در آبهای شیرین و شور، زیست میکنند. این موجودات ممکن است بهصورت تکسلولی یا چندسلولی باشند و در اندازهها و اشکال گوناگونی دیده شوند؛ از انواع میکروسکوپی که تنها با ابزارهای ویژه قابل مشاهدهاند تا گونههای بزرگ و قابل رؤیت با چشم غیرمسلح. جلبکها در بستر دریاها، رودخانهها، دریاچهها و حتی بر روی سطوح مرطوب مانند سنگها و خاکهای نمناک نیز رشد میکنند.
از دیدگاه ردهبندی زیستی (آرایهشناسی)، جلبکها در گروه آغازیان قرار میگیرند؛ بااینحال، بهدلیل دارا بودن سبزینه (کلروفیل) و توانایی انجام فرایند فتوسنتز، بسیاری از زیستشناسان آنها را در بررسیهای کاربردی در زیرگروه گیاهان نیز مورد توجه قرار میدهند. این توانایی به جلبکها امکان میدهد که با استفاده از نور خورشید، دیاکسید کربن و آب، مواد آلی تولید کرده و نقش مهمی در چرخهٔ تولید اکسیژن و تأمین انرژی در زنجیرههای غذایی ایفا کنند. به همین دلیل، جلبکها از اجزای اساسی بومسازگانهای آبی بهشمار میآیند.
از نمونههای شناختهشدهٔ جلبکها میتوان به جلبکهای قرمز (مانند علف دریایی قرمز)، جلبکهای قهوهای (مانند علف صخره) و جلبکهای سبز (مانند کاهوی دریایی) اشاره کرد. هر یک از این گروهها ویژگیهای ساختاری و زیستی خاص خود را دارند و در زیستگاههای متفاوتی رشد میکنند. افزون بر اهمیت بومشناختی، برخی از جلبکها کاربردهای اقتصادی و صنعتی نیز دارند و در تولید مواد غذایی، دارویی، آرایشی و حتی سوختهای زیستی مورد استفاده قرار میگیرند.