«بايکباک» نام یکی از امرای ترک در دوران خلافت مهتدی عباسی است که در منابع تاریخی به نقش او در سیاست و نظام آن زمان اشاره شده است. او کاتب و از مأموران دربار بود و گاهی به مأموریتهای نظامی فرستاده میشد. بایکباک همراه موسی بن بوغا به جنگ شاری رفت، اما موسی از دستور سرپیچی کرد و به خراسان رفت، در حالی که بایکباک بازگشت. مهتدی به او فرمان داد تا موسی را بکشد و نوشته خلیفه را به او و یارانش ارائه دهد، کاری که باعث ایجاد وحشت و اضطراب شد. در نهایت، بایکباک به دلیل کوتاهی در اجرای دستور قتل موسی، به دستور مهتدی زندانی و کشته شد. پس از مرگش، برادر و پیروانش با مهتدی وارد جنگ شدند که در نهایت خلع و کشته شد. بایکباک نمونهای از امرای ترک است که وفاداری و نقش آنها در دربار عباسی تأثیر مستقیمی بر سرنوشتشان داشت. تاریخچه او نمایانگر پیچیدگی روابط قدرت، وفاداری و خیانت در دوران خلافت عباسی است. نام وی در متون تاریخی به عنوان شخصیتی سیاسی و نظامی ثبت شده است که در جریان رقابتها و مأموریتهای درباری حضور داشته است.
بایکباک
لغت نامه دهخدا
بایکباک. ( اِخ ) (... ترکی ) یکی از امراء ترک زمان مهتدی عباسی بنا به ضبططبری: و ابن ثوابة از دست مهتدی کاتب بایکباک بود. ( از معجم الادباء ج 2 ص 38 ). و مهتدی بایکباک را و موسی بن بوغا را به حرب شاری فرستاد، موسی نافرمانی کرد و سوی خراسان رفت و بایکباک بازگردید از راه و مهتدی حرب کرد. ( از مجمل التواریخ والقصص ص 364 ). مهتدی [ موسی را ] از تهاونی که در مقابل شاری کرده بود ملامت کرد و بایکباک را بکشتن موسی و مفلح فرمان نوشت و بایکباک نوشته خلیفه را به موسی و یاران ارائه داد و وحشت بمیان آمد و آخر بایکباب بجرم تهاون در قتل موسی به امر مهتدی در حبس بقتل رسید و برادر وموالی بایکباک با مهتدی حرب کردند تا مهتدی خلع شد و بقتل آمد. ( حاشیه مجمل التواریخ و القصص ص 364 ).
