«کلپوره» یا «مریم نخودی» گیاهی دارویی و معطر از خانواده نعناعیان است که با نام علمی Teucrium polium شناخته میشود و در زبان انگلیسی نیز به نام Germander شهرت دارد. این گیاه بومی نواحی مدیترانه، شمال آفریقا و جنوبغربی آسیاست و در ایران نیز در بسیاری از مناطق کوهستانی، دشتها و علفزارهای شمال، غرب، جنوب و مرکز کشور میروید. کلپوره گیاهی بوتهای با ارتفاعی حدود ۱۰ تا ۵۰ سانتیمتر است و شاخههای فراوان، برگهای کوچک و پوششی از کرکهای سفید و نمدی دارد که به آن ظاهری خاکستریرنگ و لطیف میبخشد. گلهای این گیاه معمولاً در اواخر بهار و تابستان شکوفا میشوند و در بسیاری از گونههای ایرانی، رنگی سفید یا مایل به کرم دارند. این گیاه از گذشتههای دور در طب سنتی جایگاه مهمی داشته و مردم مناطق مختلف ایران آن را با نامهایی مانند سیزاب کوهی، آویشن گربه، هلپه و گل پنبهای نیز میشناسند. کارل لینه در قرن هجدهم میلادی این گیاه را بهصورت علمی نامگذاری کرد و از آن زمان در منابع گیاهشناسی جهان ثبت شد. در طب سنتی، طبع کلپوره را گرم و خشک میدانند و باور دارند که مصرف آن میتواند به بهبود مشکلات گوارشی، نفخ، اسهال، عفونت روده، چربی خون و کبد چرب کمک کند و حتی در برخی نسخههای سنتی برای تنظیم قاعدگی، کاهش وزن، رفع انگلهای روده و کمک به درمان تنبلی تخمدان نیز از آن استفاده میشود. کلپوره معمولاً به شکل دمنوش، جوشانده یا ترکیب با آب مصرف میشود و به دلیل عطر و ترکیبات گیاهی خود، اثرات ضدعفونیکننده و آرامبخش نیز برای آن ذکر کردهاند. با این حال، مصرف بیرویه این گیاه ممکن است عوارضی مانند افزایش ضربان قلب، خشکی دهان و یبوست ایجاد کند و به همین دلیل استفاده از آن باید با احتیاط و ترجیحاً زیر نظر پزشک یا متخصص طب سنتی انجام شود. همچنین زنان باردار و شیرده، بیماران کلیوی، مبتلایان به بیماریهای کبدی و پروستات و افرادی که دچار تپش قلب، سردردهای مزمن یا یبوست هستند، بهتر است از مصرف این گیاه پرهیز کنند تا دچار عوارض ناخواسته نشوند.
کلپوره
لغت نامه دهخدا
کلپوره. [ ک َ رَ / رِ] ( اِ ) نوعی گیاه طبی است در بم. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ). علف تلخی است بیابانی. در گناباد خراسان برای معالجه درد شکم آن را می جوشانند و می خورند.
فرهنگ فارسی
نوعی گیاه طبی است در بم. علف تلخی است بیابانی
فرهنگستان زبان و ادب
{Teucrium} [گیاهان دارویی] سرده ای از نعنائیان شامل علف ها یا درختچه هایی چندساله با برگ های صاف یا دندانه دار یا با بریدگی های عمیق و گل هایی در محور برگ های زبرین یا در گل آذین خوشه ای و جام گل با لولۀ کوتاه بی کرک و یک لبۀ زیرین پنج دندانه ا متـ. مریم نخود...
دانشنامه آزاد فارسی
کَلپوره
با نام علمی Teucrium polium و به فارسی کلپورۀ همدانی یا مریم نخودی همدانی. گیاهی است علفی، پایا، پرشاخه به ارتفاع ۱۰ تا ۳۵ سانتی متر و دارای ظاهر سفیدپنبه ای. قسمت دارویی گیاه سرشاخه گلدار آن است. در نواحی باید، سواحل سنگلاخی و ماسه زارهای نواحی مختلف اروپا، منطقۀ مدیترانه، شمال افریقا و جنوب غربی آسیا ازجمله ایران می روید. سرشاخه های گلدار گیاه اثر مقوی، نیرودهنده و ضد تشنج دارد و اگر گرد آن وارد بینی شود مخاط بینی را تحریک کرده و ایجاد عطسه می کند. آن را در رفع سردرد، ضعف عمل دستگاه تغذیه، بیماری های دستگاه تناسلی ـ ادراری و تأخیر یا عدم وقوع قاعدگی به علت ضعف کلی، مؤثر می دانند.
جمله سازی با کلپوره
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 در ارتفاعات شهرستان تربت حیدریه درختهایی همچون پسته، تاغ، بادام و زرشک دیده میشود. از گونههای گیاهی میتوان از کام تیغ، گرگ تیغ، انواع گونههای گز، کاروان کش، بومادران، آویشن، کنگر و کلپوره نام برد.
💡 دشتهای اطراف مرج پوشیده از درختان بنه (پسته وحشی)، بش (بادام کوهی) و درختچههای ارچن (بادام وحشی) و بوتههای کتیرا، جاز و بعضی گیاهان دارویی از جمله زیره، آلاله، کلپوره و... است.