علی قاپی

علی قاپی. [ ع َ ] ( اِ مرکب ) دروازه بلند، چه در ترکی «قاپی » بمعنای دروازه است، و علی قاپی کنایه از دروازه ملوک و سلاطین است. ( از آنندراج ). و رجوع به اصفهان و به عالی قاپو شود.
علی قاپی. [ ع َ ] ( اِخ ) نام مقامی است در صفاهان که آستانه حضرت امیرالمؤمنین علی علیه التحیة مقرر کرده اند و آن حکم کعبه دارد که داخل آن ایمن است از آفات. ( فرهنگ چراغ هدایت ). ونیز رجوع به اصفهان و به عالی قاپو شود:
حیدر که در مدینه علم نبی است
مهرش ز غم جهان علی قاپی است.سعید اشرف ( از چراغ هدایت ).همچو سالک بر در آل نبی بردم پناه
جز علی قاپی درین آفاق ملجایی کجاست.سالک یزدی ( از آنندراج ).

نام مقامیست در صفاهان که آستانه حضرت امیرالمومنین علی علیه التحیه مقرر کرده اند و آن حکم کعبه دارد که داخل آن ایمن است از آفات

💡 دامنه معنایی «قاپی» کم‌کم گسترش یافت و «دفتردار قاپی سی» (کاخ دفتردار)، «آغاقاپی سی» (کاخ آغای ینی چریها) نیز به کار رفت و سرانجام بر اثر گسترش بیش‌تر به کلیّه اداره‌های دولتی کشور عثمانی عمومیت یافت.

💡 باب عالی معادل قاپی و به معنای «درگاه عالی» است.

💡 واژه ترکی «قاپی» پیش از آن‌که جای خود را به «باب» و «باب عالی» بدهد، ابتدا به معنای کاخ سلطان بود. بعدها به کاخ وزیر اعظم «پاشا قاپی سی» گفته شد و تا همین اواخر «قاپی» به تنهایی به این معنی بکار می‌رفته‌است.

💡 «بالجمله طوایف لرها در دهستانهای قاقازان و دودانگه و رودبار و الموت و کوهپایه و فشاریات و فشگلدره و طارم، اکثر تخته قاپی و در دهات سکونت دارند. معذالک عده‌ای نیز به قشلاق _ ییلاق می‌روند. (در حالی که اقوام کرد از قوم ماد بوده و کوچ نشین نبوده‌اند) قشلاق آنها «طارم» و سواحل رودخانهٔ شاهرود و خاک عمارلو است و ییلاقشان قاقازان و اطراف جاده رشت و دامنه البرز کوه و غیره‌است».