حسن فهمی افندی

[ویکی فقه] حسن فهمی افندی، شیخ الاسلام عثمانی است.
وی در ۱۲۱۰ در آق شهر، در ولایت قونیه، به دنیا آمد. پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی در زادگاه خود، در قونیه و استانبول ادامه تحصیل داد و با کسب رتبه اول در امتحانات علوم دینی، در مسجد ایاصوفیه به تدریس پرداخت. موفقیت وی در تدریس سبب شد که به معلمی دروس قواعد و ادبیات عربی شاهزاده عبدالعزیز، ولیعهد عثمانی، منصوب گردد.
افندی جامع الریاستین بود
با جلوس عبدالعزیز بر تخت سلطنت در ۱۶ ذیحجه ۱۲۷۷، بر نفوذ و اعتبار حسن فهمی افندی افزوده شد، به ویژه پس از این که به فرمان شاه در رمضان ۱۲۷۸ عنوان «معلم سلطانی» گرفت. وی در ۷ محرّم ۱۲۸۵ به مقام شیخ الاسلامی رسید و صد و دهمین شیخ الاسلام عثمانی شد؛ وی سومین و آخرین شیخ الاسلامی بود، که به مناسبت داشتن عناوین معلم سلطانی و شیخ الاسلامی، عنوان جامع الریاستین نیز داشت.
فعالیتهای افندی
دوره نخست شیخ الاسلامی وی هم زمان با پنجمین و واپسین دوره صدراعظمی عالی پاشا (متوفی جمادی الآخره ۱۲۸۸)، از رجال اصلاح طلب عصر تنظیمات، بود. فهمی افندی در این دوره، که تقریباً سه سال و نیم طول کشید، برای جلوگیری از اِعمال محدودیت ناشی از اصلاحات غرب گرایانه، در حوزه مسئولیتها و اختیارات حقوقی و آموزشی نهاد شیخ الاسلامی فعالیت کرد. وی کوشید تدوین مجلة الاحکام العدلیة (مجموعه قوانین مدنی که براساس فقه حنفی تألیف و تدوین می شد) را زیرنظر شیخ الاسلام، که در رأس باب مشیخت یا باب فتوا بود، درآورد. وی همچنین در کار دارالفنون عثمانی که دومین بار در ۱۹ ذیقعده ۱۲۸۶ افتتاح گردید، موانعی ایجاد می کرد. سخنرانی سیدجمال الدین اسدآبادی در افتتاحیه آن، که درباره اهمیت علم و تعلیم در تمدن اسلامی و اهمیت تأسیس دارالفنون در استانبول، مرکز خلافت اسلامی بود، به بلوایی منجر شد که گویا حسن فهمی افندی شیخ الاسلام در آن نقش داشت. این بلوا موجب تعطیل دارالفنون و رفتن سیدجمال از استانبول به قاهره گردید.
عزل و نصب افندی
...

💡 او بعد از شکل‌گیری نظم اداری بهائی و محفل‌های بهائی اقدام به اجراء برنامه‌هایی سازمان‌یافته برای انتشار آئین بهائی نمود و نقشه‌هایی ملی و بین‌المللی برای این منظور طراحی کرد. شوقی افندی شخصاً طی نامه‌های بی شماری (حدود ۱۷۰۰۰ نامه) به جوامع بهائی در سراسر عالم به ترغیب و تشویق آنها در اجرای این نقشه مبادرت نمود. در زمان رهبری او شمار کشورهایی که آئین بهائی در آن مستقر شده بود به نحو چشمگیری افزایش یافت.