اقاعبدالله کرمانشاهی

[ویکی فقه] آقاعبدالله کرمانشاهی. آقاعبدالله کرمانشاهی، از علمای مجاهد ایران در قرن سیزدهم هجری بود.
وی فرزند آقا محمد جعفر و نوه آقا محمدعلی کرمانشاهی بود و جد اعلای پدری او وحید بهبهانی بوده است. صاحب روضات که معاصر او بوده وی را از بزرگان علما و فقهای زمان خود می داند.
فعالیت های سیاسی
در ۱۲۷۳ ق که نیروهای انگلیس به منظور منصرف ساختن ایران از محاصره هرات، بوشهر را اشغال کردند، آقا عبدالله و سایر علمای کرمانشاه مانند علمای دیگر شهرهای کشور بر ضد انگلیسی ها اعلام جهاد کردند و همانند علمای دیگر شهرها در نامه ای به ناصرالدین شاه آمادگی خود و ایلات و عشایر و طوایف کرمانشاهان را در جنگ با نیروهای انگلیسی اعلام داشتند.روزنامه وقایع اتفاقیه در شماره ۳۱۳ مورخ ۲ جمادی الثانی ۱۲۷۳ ق، از تظاهرات پرشور ضد انگلیسی مردم کرمانشاه و سخنرانی آقا عبدالله کرمانشاهی می نویسد: «… جمیع علمای عظام و سادات کرام و اهالی واعیان بلده و بلوکات و ایلات از نظام و غیر نظام و نوکر و رعیت در مسجد جامع کرمانشاهان جمعیت و ازدحام زیاد نمودند و جناب آقا عبدالله امام جمعه، پس از ادای موعظه و بیان مراسم علیه اسلامیه، مضمون فرمان مهر لمعان را گوشزد صغیر و کبیر و برنا و پیر نمودند و همگی مردم متفق اللفظ به ایثار مال و جان در راه دولت و جاوید بنیان و ملت قوی ارکان، همزبان گردیدند». به دنبال آن هزاران تن از عشایر مسلح آماده پیکار شدند و افواجی از آنها روانه بندر بوشهر گردیدند.
آثار علمی
کتاب تحفه الجعفریه در فقه از اوست که به نوشته صاحب روضات «دلالت بر کمال مهارت و سابقه او در علوم منقول می کرد».
وفات
...

💡 کردی کلهری، کردی کرمانشاهی، کردی گروسی، کردی زنگنه‌ای، کردی چمچمالی، کردی سنجابی، کردی کلیایی،کردی لکی،کردی مایانی، کردی ایلامی(فِیلی)، کردی کردلی و... می‌باشند که در منطقه کردستان به آن‌ها تکلم می‌کنند.

💡 علامت جمع اسم در کُردی کرمانشاهی برای اسامی ناشناس /ـه‌یل/ (eyl) و /ان/ (an) است. مثال‌هایی از جمع بستن اسم ناشناس در جدول زیر مشاهده می‌شود.

💡 در روز ۱۳ مهر ۱۳۹۸ همزمان با ۱۰۷مین سالگرد ترور یارمحمدخان کرمانشاهی، طی مراسمی خیابان نقلیه حدفاصل چهار راه مادر تا میدان جمهوری اسلامی در منطقهٔ ۸ شهرداری کرمانشاه به نام بلوار سردار یارمحمدخان نامگذاری شد.

💡 رحیم معینی کرمانشاهی در اقتباس از برادران کارامازوف نوشتهٔ فئودور داستایوسکی فیلمنامهٔ وسوسه شیطان را نوشت که با کارگردانی محمد زرین دست بر پرده سینما نقش بست.

💡 ژویس بلو معتقد است که کردی جنوبی از تعداد زیادی گویش‌های ناهمگون تشکیل شده که از این بین می‌توان به گویش کرمانشاهی، گویش سنجابی، گویش کلهری، گویش لکی، گویش لری (متعلق به پشتکوه) و غیره اشاره کرد.[۵۱]

💡 در روزهای پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷، بلوار اصلی شهر کرمانشاه به نام بلوار یارمحمدخان کرمانشاهی نامگذاری شد، اما چندی بعد و پس از کشته‌شدن سید محمد بهشتی در ماجرای بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی این نام به بلوار شهید بهشتی تغییر پیدا کرد. تا مدت‌ها و برای بیش از چهار دهه هیچ معبر و خیابانی به نام یارمحمدخان کرمانشاهی نامگذاری نشده‌بود.