دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] پرسش ها و پاسخ های قرآنی. پرسش ها و پاسخ های قرآنی، اثر محسن قرائتی (متولد 1324 ش، کاشان) است که نویسنده در آن، به برخی از پرسش های قرآنی در دو جلد و در حجمی متوسط پاسخ داده است. این پرسش ها از کتاب تفسیری ده جلدی نویسنده تحت عنوان «تفسیر نور» جمع و تدوین شده است.
نویسنده، مشخص نکرده است که اثر حاضر را چرا و چگونه و در چه زمان و مکانی و در ظرف چه مدتی و... فراهم کرده است.
نویسنده برای کتاب حاضر، با تأسف مقدمه ننوشته و متن اصلی کتاب شامل جلد 1: حاوی 101 پرسش و پاسخ و جلد 2: حاوی 88 پرسش و پاسخ است.
روش نویسنده، تألیف نقلی و تأکید فراوان بر روی مستندسازی مطالب با استفاده از آیات قرآن کریم و روایات اهل بیت (ع) است. نویسنده در این اثر به جنبه گردآوری و تدوین مطالب بیشتر از نوآوری و تولید علمی اهتمام ورزیده است.
زبان و ادبیات این اثر، همانند سایر آثار نویسنده، ساده و روان و متناسب با سطح علمی و فرهنگی عموم مردم است.
[ویکی نور] پرسش ها و پاسخ های قرآنی (رضایی اصفهانی محمدعلی). پرسش ها و پاسخ های قرآنی، نوشته جمعی از محققین، زیر نظر محمدعلی رضایی اصفهانی، کتابی است دوازده جلدی، به زبان فارسی و با موضوع کلام و علوم قرآنی. نویسنده در این اثر به سؤالات مختلف و متنوع قرآنی پاسخ داده است.
این اثر، حاصل تلاش گروه قرآن رادیومعارف و جمعی از پژوهشگران مرکز تحقیقات قرآن کریم المهدى در سال 1383ش، است.
کتاب دارای 12 جلد است که در هرکدام یک درآمد و چند فصل و فهرست منابع به صورت مجزا ذکر شده است.
جلد اول، «ترنم مهر» نامیده شده که دارای دو فصل اصلی است. فصل اول، به نام «درباره قرآن» و فصل دوم به نام «بینش ها» است. از جمله سؤالات مطرح شده در جلد اول این است: آیا قرآن کریم کاملاً تحت تأثیر فرهنگ زمانه قرار گرفته و فرهنگ عرب جاهلى در آن بازتاب پیدا کرده است ؟ یا با فرهنگ زمانه عرب جاهلى کاملاً مخالفت کرده است ؟ نویسنده پس از شرح معنای لغوی و ذکر چند معنای اصطلاحی از فرهنگ، به پاسخ مشروح سؤال می پردازد و می گوید: «اگر مراد از فرهنگ زمانه عرب، عناصرى مثل ادبیات باشد این عناصر فرهنگى به ناچار، در هر کتاب یا سخنرانى نفوذ مى کند و به کارگیرى آن براى تفهیم مطالب لازم است. قرآن نیز از این مسئله مستثنا نیست. ازاین رو، خود قرآن هم از واژگان و ضرب المثل هاى عرب استفاده کرده است. اما اگر مراد از فرهنگ زمانه عرب موضع گیرى هاى فکرى و هنرى و آداب و سنن و رسوم اجتماعى است، این شامل خرافات و مطالب باطل و شرک آلود نیز می گردد، در این صورت باید گفت که قرآن کریم متأثر از این فرهنگ نشده است...».
وی در ادامه می نویسد: قرآن کریم با عناصر فرهنگ زمان خویش سه گونه برخورد داشته است: عناصر مثبت فرهنگی عرب (مثل حج ابراهیمی و لعان و اعتقاد به جن و سحر و...) را پذیرفته و پیرایش و تکمیل کرده است. از عناصر منفی و خرافات عرب جاهلی یا نام نبرده و صرفا از آن تعبیر به حکم جاهلیت کرده و یا آن را نمی پذیرد. از نمونه های این مورد عبادت آنان است که به صورت صفیر کشیدن و دست بر هم زدن بود، یا قانون ظهار و عقاید جاهلانه آنان درباره اجنه یا دختر و پسر قرار دادن برای خدا یا بحیره، سائبه، وصیله و حام که از احکام جاهلی بودند و قرآن بر آنها خط بطلان کشیده است. قرآن، از زبان قوم و تشبیهات و لغاتشان برای فهماندن منظورش بهره برده است.
جلد دوم با عنوان «شمیم مهر»، به مسائل مربوط به انسان و آفرینش و نفس و پرورش و برخی سؤالات گوناگون پرداخته است. جلد سوم، «باران مهر» نام گذاری شده و در آن سؤالات مربوط به مبدأ، جهان، انسان، پیامبران و... بررسی شده است. اسامی سایر مجلدات چنین است: جلد چهارم، «شبنم مهر»؛ جلد پنجم، «دانش مهر»؛ جلد ششم، «علوم مهر»؛ جلدهای هفتم و هشتم، «روابط دختر و پسر»؛ نهم و دهم، «پیامبر مهر» و یازدهم و دوازدهم، «مهر مهدوی». همان طور که از تنوع نام های مجلدات پیداست، مسائل مطرح شده در آنها نیز متنوع و زیاد است؛ مثلا در فصل چهارم از جلد دهم که معنون به عنوان پیامبر مهر 2، شده است، این مسئله را مطرح می کند که امروزه، برخی پیامبر اکرم(ص) را جنگ طلب معرفی کرده و در تقابل با حضرت عیسی(ع) قرار می دهند. او کاریکاتورهای توهین آمیز برخی مطبوعات غربی در سال 1384ش را نمونه ای از این نوع تفکر می داند و برای پاسخگویی به این مطلب، خواننده را دعوت می کند که با سیر در منش اخلاقی پیامبر(ص)، واقعیت را جویا شود. وی با ذکر نمونه هایی از رفتار پیامبر(ص) می نویسد: تاریخ بشر، صلح جوتر از پیامبر اعظم(ص) را به خود ندیده و «سیره ى نظامى پیامبر اکرم(ص) ظرفیت لازم براى تدوین قانونى بین المللى، براى رعایت اصول انسانى در جنگ ها و برقرارى صلح بر پایه ى عدالت را دارد؛ ازاین رو لازم است اندیشمندان در تدوین این امر مهم همت گمارند».
