مرو بازسازی جغرافیای تاریخی یک شهر بر پایه نوشته های تاریخی و شواهد باستان شناسی

[ویکی نور] مرو بازسازی جغرافیای تاریخی یک شهر بر پایه نوشته تاریخی و شواهد باستان شناسی اثر دکتر سید منصور سید سجادی و به زبان فارسی است. این کتاب دربازسازی جغرافیای تاریخی مرو و شهرهای وابسته به آن از پیش از تاریخ تا زمان هجوم مغولان می باشد که بر اساس شواهد باستان شناسی و مدارک مکتوب تهیه شده است.
مرو از شهرهای کهن خراسان بزرگ است که در طول تاریخ همواره مورد توجه گروه های مختلف مردم از سلطان، امیر، عالم، کاسب، هنرمند و غیرهم بوده است؛ اما تاکنون کمتر تحقیق جامع و مانعی درباره آن صورت گرفته است.
چنانچه در در آمد کتاب آمده است، باقی مانده های گذشته این شهر کهن امروزه به شکل تپه ها و ویرانه های کاخ ها، کوشک ها، کانال ها و بناهای گوناگون دیگری در شمال شهرک بایرامعلی در استان ماری باقی مانده است. واحه مرو در زبانه جنوبی آسیای مرکزی و در مرزهای قره قوم بین کپت داغ، بخش های شمالی کوه های البرز شرقی و رودخانه آمو دریا واقع شده است.
در خلال حکومت پارتیان، مرو گسترش بیشتری پیدا کرد، بناها، معابد و خانه های جدیدی در خارج از دیوار گبر قلعه ساخته شد و این شهر به یکی از مراکز و ایستگاه های بسیار مهم راه ابریشم تبدیل شد. در سال های نخستین حکومت ساسانیان ابتدا گبرقلعه به صورت شهری باقی ماند و ارک کهن مرکز آن شد.
از دیدگاه سیاسی اداری و فرهنگی، مرو همواره جزیی از خراسان بزرگ بوده که آن هم به نوبه خود یکی از وسیع ترین ایالت های موجود در فلات ایران به شمار می رفته است.

💡 تردیدی نیست که موضوع و مفهوم جغرافیای تاریخی به‌عنوان دانشی جوان در قیاس با سایر عناوین مشابه، قدمتی به درازای پیدایش انسان بر کرۀ زمین دارد و از مجموع تعاریف نقل شده درباره جغرافیای‌ تاریخی می‌توان دریافت که مؤلفه‌هایی همچون بررسی موقعیت‌های گوناگون حوادث تاریخی، تأثیر و تأثر اقلیم بر حوادث انسانی، مطالعه تغییرات جغرافیایی مکان‌ها در پرتو زمان، بررسی سابقه انسان و گذشته تمدن بشری، تحول انواع مختلف معیشت، تحول بهره‌برداری انسان از سرزمین و... مهم‌ترین و درعین‌حال مورد اتفاق‌ترین ویژگی‌های تعاریف در نظریه‌های صاحب‌نظران بوده است.

💡 رضا طاهری (متولد ۱ مرداد ۱۳۵۵، بندر کنگان) شاعر و نویسنده ایرانی است. بیشتر شعر سپید می‌سراید؛ و تاکنون چهار مجموعه شعر و هشت کتاب از او به چاپ رسیده‌است. مهم‌ترین اثر وی در زمینه جغرافیای تاریخی جنوب از مروارید تا نفت است. طاهری دانش آموخته‌ی دکترای ادبیات فارسی است و در کنار شعر و شاعری و پژوهش در تاریخ جغرافیا که وجه غالب کار اوست به ترجمه شعر نزار قبانی از عربی به فارسی و همچنین همراهی با گروه‌های تئاتر نیز پرداخته‌است.