قایتبای

قایتبای. ( اِخ ) ملک اشرف ابوالنصر قایتبای محمودی ظاهری. وی هفدهمین شاه از شاهان چرکس ( جراکسه ) است که به سال 872هَ. ق. بتخت سلطنت نشست و در 29 ذی القعده سال 901هَ. ق. وفات یافت. خواجه محمود وی را به مصر جلب کرد و به خود منسوب داشت و برسبای او را خرید و ظاهر جقمق او را آزاد ساخت و او به وی منسوب گردید و در مراتب حکومتی ارتقاء یافت تا به منصب اتابکی رسید. وی شاهی جلیل القدر و بزرگ منش بود و در کارهای خیر سعی و کوششی فراوان داشت. سه مدرسه و چند قلعه در مکه و مدینه و بیت المقدس بنا کرد و در مصر و شام و غزه آثار بزرگی از خود به یادگار گذاشت. او از مصر به فرات رفت و از آنجا به سال 884 به حج عزیمت نمود و جنگهائی میان او و سلطان بایزید اتفاق افتاد و سپس قرار صلحی بین او و سلطان بایزید به سال 896 منعقد گردید. او راست: 1- رحلة فی فلسطین و سوریا ( به سال 1477 م. ). این کتاب به نام «القول المستظرف فی سفر مولانا الملک الاشرف » معروف است و به اهتمام استاد لنزونی در ایتالیا طبع شده است. ( معجم المطبوعات ج 2 ستون 1492 و زامباور ج 1 ص 164 ). و رجوع به اشرف ( قایتبای ) شود.

ملک اشرف ابوالنصر قایتبای محمودی ظاهری. وی هفدهمین شاه از شاهان چرکس است که بسال ۸۷۲ ق بتخت سلطنت نشست و در ۲۹ ذی العقده سال ۹٠۱ ق وفات یافت.
یا قایت بیگ ملک اشرف ابوالنصر محمودی ظاهری هفدهمین از شاهان چرکس ( جل. ۸۷۲ ه ق. / ۱۴۶۸م.- ف. ۹٠۱ ه ق./ ۱۴۹۵ م. ) وی غلامی بود که ظاهر جقمق او را آزاد ساخت ( و انتساب قایت بدوست ). قایت در مقامات حکومتی ارتقا یافت تا بمنصب اتابکی رسید و آثار و ابنیه عالی از خود بجای گذاشت. اوراست [ رحله فی فلسطین و سوریا]

قایْتْبای ( ـ۹۰۲ق)
(یا: ابونصر؛ مشهور به ملک اشرف) از مهم ترین سلاطین مصر و شام از سلسلۀ ممالیک برجی. تاریخ تولد او را برخی ۸۱۵ق و برخی ۸۲۰ق ذکر کرده اند. هنگامی که او در ۸۳۹ق به مصر آورده شد، برسبای وی را خرید و از آن پس مناصب گوناگونی را در دستگاه ممالیک آزمود و در زمان تمربغا به اتابکی لشکر انتخاب شد. پس از آن در ۸۷۳ق لشکریان وی را به جانشینی تمربغا برگزیدند و او رسماً سلطان مصر و شام گردید. قایتبای پس از سلطنت با تمربغا به مدارا رفتار کرد و او را به مرز دمیاط فرستاد. ازجمله مشکلات عدیده ای که ممالیک با آن روبه رو بودند، یکی دولت های ترکمان و دیگری دولت عثمانی بود. قایتبای در طول دوران سلطنتش در برابر حملات ایشان سرسختانه ایستاد و توانست دولت ممالیک را از تعرض دشمنان مصون دارد. وی فردی شجاع، جسور، حکیم و دانا بود.

💡 این قلعه یک سازه مستطیلی کم ارتفاع با بلوک‌خانه‌ای مرکزی است که بر دورنمای چند کیلومتری رود نیل، تا جایی که به دریای مدیترانه می‌پیوندد، اشراف دارد. این بنا در حدود سال ۱۴۷۰ توسط مملوک سلطان قایت بیگ ساخته شد، همان کسی که قلعه قایتبای در اسکندریه را ساخت.

💡 از آنجا که ارگ قایتبای در اسکندریه یکی از مهم‌ترین قلعه‌های ساحلی مدیترانه است، در سده‌های مختلف توسط سلاطین و حاکمان مصر به شدت مراقبت می‌شد.

💡 قلعهٔ قایتبای (عربی: قلعة قايتباي) در انتهای جزیرهٔ فاروس در غرب اسکندریه در محل فانوس دریایی قدیمی اسکندریه واقع شده‌است. در سال ۷۰۲ هجری خورشیدی در پی وقوع زمین‌لرزه ویرانگری که در زمان سلطنت سلطان محمد بن قلاوون رخ داد، ویران شد.

💡 پس از آتش‌سوزی شدیدی که در سال ۱۴۸۱ رخ داد، مسجد و گنبد سوخته بودند، و یک پروژه بازسازی توسط سلطان قایتبای آغاز شد. او بیشتر پایه‌های چوبی را با ساختار آجری به منظور جلوگیری از سقوط گنبد در آینده جایگزین نمود، او از ألواح سربی برای پوشش گنبد چوبی استفاده کرد.

💡 یکی از دستیاران ناپلئون، ستوان پیر فرانسوا بوشار، سنگ معروف روزتا را در حین تعمیر سنگرهای دفاعی در قلعه کشف کرد. ظاهراً مهندسان قلعه قایتبای آن را از جای دیگری، احتمالاً در نزدیکی سائیس، به آنجا آورده بودند تا از آن به عنوان پرکننده استفاده کنند. دو سال بعد، پس از یک محاصره و بمباران کوتاه، قلعه توسط نیروهای ترکیبی بریتانیا و ترکیه تسخیر شد.