معافیت مستضعفان

[ویکی فقه] معافیت مستضعفان (قرآن). استضعاف به معنای ضعیف شمردن و توهین و بی اعتنائی به امر چیزی است. همچنین، خواستن ناتوانی و ضعف برای شخص دیگری است و مستضعف، کسی است که ضعیف قرار داده می شود.
در قرآن کریم به معافیت مردان، زنان و کودکان ناتوان و مستضعف از ترک محیط شرک و هجرت در راه خدا و همچنین به معذور بودن مستضعفان فکری در نزد خداوند اشاره شده است، آنجاکه می فرماید:«ان الذین توفیهم الملـئکة ظالمی انفسهم قالوا فیم کنتم قالوا کنا مستضعفین فی الارض قالوا الم تکن ارض الله وسعة فتهاجروا فیها؛ کسانی که بر خویشتن ستمکار بوده اند (وقتی) فرشتگان جانشان را می گیرند می گویند در چه (حال) بودید پاسخ می دهند ما در زمین از مستضعفان بودیم می گویند مگر زمین خدا وسیع نبود تا در آن مهاجرت کنید پس آنان جایگاه شان دوزخ است و (دوزخ) بد سرانجامی است.»• «الا المستضعفین من الرجال والنسآء والولدن لایستطیعون حیلة ولایهتدون سبیلا؛ مگر آن مردان و زنان و کودکان فرودستی که چاره جویی نتوانند و راهی نیابند.»• «فاولـئک عسی الله ان یعفوعنهم وکان الله عفوا غفورا؛ پس آنان (که فی الجمله عذری دارند) باشد که خدا از ایشان درگذرد که خدا همواره خطابخش و آمرزنده است.»
← تفسیر آیات مذکور
۱. ↑ نساء/سوره۴، آیه۹۷.
مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۳، ص۱۴۰، برگرفته از مقاله «معافیت مستضعفان».
...

💡 از اينجا قرآن مجيد، براى ترسيم نمونه زنده اى از پيروزى مستضعفان بر مستكبران واردشرح داستان موسى و فرعون مى شود، و مخصوصا به بخشهائى مى پردازد كه موسىرا در ضـعـيـفـترين حالات و فرعون را در نيرومندترين شرايط نشان مى دهد، تا پيروزىمشية الله را بر اراده جباران به عاليترين وجه مجسم نمايد.

💡 آية الله حاج آقا حسين قمى در نخستين روزهاى ورود به مشهد، با برپايى نماز جماعت،ارتباط خود را با مردم برقرار كرد و به نشر احكام دين و پاسخگويى به سؤ الات مردمو رسيدگى به وضعيت محرومان و مستضعفان پرداخت و زعامت و سرپرستى حوزه علميه رابه عهده گرفت و علاوه بر رسيدگى به امور محصلان علوم دينى، دانش فقه واصول را براى طالبان علم، در منزل خود تدريس مى كرد.

💡 غـم مـخـور همان خدائى كه موسى را در طفوليت به مادرش بازگرداند، همان خدائى كه اورا بـعـد از يـك غـيـبـت ده ساله از مصر به زادگاه اصليش بازگردانيد تا چراغ توحيد رابـرافـروزد و حـكـومت مستضعفان را تشكيل دهد و قدرت فرعونيان طاغوتى را درهم بشكند،همان خدا تو را با قدرت و قوت تمام به مكه باز مى گرداند، و چراغ توحيد را با دستتو در اين سرزمين مقدس