فقه الحدود و التعزیرات

[ویکی نور] «فقه الحدود و التعزیرات»، کتابی است چهار جلدی که توسط آیة الله، سید عبد الکریم موسوی اردبیلی، در باب حدود و تعزیرات، به زبان عربی و در شرح شرائع الاسلام مرحوم محقق حلی(ره)، تألیف گردیده است.
این کتاب چهار جلدی، مجموعاً، دارای هفت باب است که بعد از مقدمه ای معضل، در بحث حدود و تعزیرات، اولین بابش، مربوط به حد زنا می باشد. باب دوم، در سایر جرایم جنسی است. باب سوم، در قذف و باب چهارم، در حد شرب مسکر و باب پنجم، در حد سرقت و باب ششم، در حد محاربه و باب هفتم، مربوط به حد ارتداد می باشد.
مقدمه: مقدمه ی کتاب، در واقع تفسیر این کلام محقق صاحب شرایع می باشد که در باره ی حدود و تعزیرات، فرموده: «کل ما له عقوبة مقدّرة، یسمی حدّاً و ما لیس کذلک، یسمی تعزیراً». مؤلف، می گوید: مطالب این بحث را در ضمن چهار مبحث، تبیین می نماییم: اول، اینکه اقامه ی حدود چه اهمیتی دارد که باید در جواب گفت: اداره ی امور یک کشور و جامعه و بقای یک نظام و حکومت، با مراعات حقوق مردم و اقامه ی قسط و عدل، قابل دست رسی خواهد بود که وضع مقررات، تأدیب متخلفین و مجازات مجرمین نیز در همین راستا می باشند.
دوم، حد، در لغت، کتاب و سنت به چه معناست؟ حد، در لغت، معانی زیادی دارد، از قبیل قطع، اشتداد، نشاط، غضب، تأدیب و عقوبت. در قرآن کریم، حد، به صیغه ی جمع، در چهارده مورد از آیات مدنی به کار رفته و در هیچ یک از موارد مذکور، به معنی عقوبت استعمال نشده است، امّا در اخبار، در معانی گوناگونی به کار رفته است، از قبیل معنای لغوی(منع و فصل بین دو چیز)، مطلق عقوبت، عقوبت معیّنه و...
سوم، تعزیر در لغت، کتاب و سنت به چه معناست؟ در لغت به معنای تأدیب، ضرب شدید و زدن کمتر از حد به کار رفته است. در قرآن کریم، کلاً در سه مورد استعمال شده که همگی به معنی تکریم و توقیر می باشند.
[ویکی فقه] فقه الحدود و التعزیرات (کتاب). «فقه الحدود و التعزیرات»، کتابی است چهار جلدی که توسط آیة الله، سید عبد الکریم موسوی اردبیلی، در باب حدود و تعزیرات، به زبان عربی و در شرح شرائع الاسلام مرحوم محقق حلی رحمة الله علیه، تالیف گردیده است.
این کتاب چهار جلدی، مجموعا، دارای هفت باب است که بعد از مقدمه ای معضل، در بحث حدود و تعزیرات، اولین بابش، مربوط به حد زنا می باشد. باب دوم، در سایر جرایم جنسی است. باب سوم، در قذف و باب چهارم، در حد شرب مسکر و باب پنجم، در حد سرقت و باب ششم، در حد محاربه و باب هفتم، مربوط به حد ارتداد می باشد.
گزارش محتوا
در واقع تفسیر این کلام محقق صاحب شرایع می باشد که درباره حدود و تعزیرات، فرموده: «کل ما له عقوبة مقدرة، یسمی حدا و ما لیس کذلک، یسمی تعزیرا». مؤلف، می گوید: مطالب این بحث را در ضمن چهار مبحث، تبیین می نماییم:
← بحث اول
تعزیر، یا به خاطر ارتکاب حرام یا به جهت ترک واجب یا به واسطه حکومت در موارد لازم که تعزیرات حکومتی نام دارد، جاری می شود.
← کیفیت تعزیر
...

💡 66- صحيح بخارى، كتاب حدود، باب رجم الحبلى من الزنا، ح 1؛ صحيح مسلم،كتاب الحدود، باب رجم الثيب فى الزنا، ح 15.

💡 56-خدمات متقابل اسلام و ايران، صفحه 259. بهنقل از: وسايل الشيعه، چاپ امير بهار، ابواب الحدود، صحفه 439.

💡 العشيرة اذا كان عليهم امير يقيم الحدود عليهم فقد وجب عليهم الجمعة و التشريق.

💡 قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله: ((إ دراءوا الحدود بالشبهات...))،(وسائل الشيعه 18 / باب 24 / از ابواب مقدّمات الحدود / 336 / ح 4).

💡 2 قال الرّضا عليه السلام: ((بالامامِ تمام الصَّلوة والزَّكاة وَ الصِّيام والحَجِّ وَالجهاد و تُوفير الفيئى و الصَّدقات وامضاء الحدود والاحكام ومنع الثُّغُور والاطراف))(94)

💡 لا تـكـون الصـداقـة الا بـحـدودهـا، فـمـن كـانت فيه هذه الحدود او شى ء منها فانسبه الىالصداقة و من لم يكن فيه شى ء منها فلا تنسبه الى شى ء من الصداقة: