شرح الکافیه البدیعیه

[ویکی فقه] شرح الکافیة البدیعیة (کتاب). «شرح الکافیة البدیعیة»، تألیف صفی الدین حلی، از جمله آثار ادبیات عرب با موضوع «بدیعیه» است.
«شرح الکافیة البدیعیة»، تألیف صفی الدین حلی (متوفی ۷۵۲ ق)، از جمله آثار ادبیات عرب با موضوع «بدیعیه» است که با شرح و تحقیق رشید عبدالرحمن العبیدی منتشر شده است. «الکافیة البدیعیة»، عنوان قصایدی است که صفی الدین حلی آن را در ۱۴۵ بیت در سال ۷۳۷ ق، سروده است و کتاب حاضر شرح آن است. اهمیت این اثر بدین جهت است که برخی آن را اولین اثر در موضوع خود می دانند و نویسنده، هفتاد کتاب را مطالعه کرده و خلاصه آن ها را در این اثر آورده است.
[ویکی نور] «شرح الکافیة البدیعیة»، تألیف صفی الدین حلی (متوفی 752ق)، از جمله آثار ادبیات عرب با موضوع «بدیعیه» است که با شرح و تحقیق رشید عبدالرحمن العبیدی منتشر شده است. «الکافیة البدیعیة»، عنوان قصایدی است که صفی الدین حلی آن را در 145 بیت در سال 737ق، سروده است و کتاب حاضر شرح آن است. اهمیت این اثر بدین جهت است که برخی آن را اولین اثر در موضوع خود می دانند و نویسنده، هفتاد کتاب را مطالعه کرده و خلاصه آن ها را در این اثر آورده است.
کتاب با مقدمه مفصلی از محقق کتاب در باره موضوع کتاب، شرح حال نویسنده، آثار وی و شیوه تحقیقی محقق ذکر شده است. پس از آن، مقدمه مؤلف و متن اثر آمده است. شیوه نگارش کتاب بدین ترتیب است که در ذیل ابیات، شرح و توضیح شارح ذکر شده است. شماره گذاری ابیات از مصحح کتاب است.
«بدیعیه»، اصطلاحی است که آن را گوناگون تعریف کرده اند. محمدرضا حکیمی از آن میان شاید بهترین تعریف را ارائه نموده باشد: «بدیعیه، قصیده ای است که در آن، صنایع و انواع بدیعی به کار برده شود و هر بیتی برای یک یا چند نوع بدیعی باشد و اصل قصیده برای منظور دیگری، چون مدح و ثنا و... ساخته شده باشد».
میان صاحب نظران در مورد اینکه آیا امین الدین اِربِلی (م 670ق) مبتکر بدیعیه است یا صفی الدین حلّی (752ق)، اختلاف است. مشهور بر این عقیده اند که نخستین بدیعیه سرا، صفی الدین حلّی است، اما صاحب «أنوار الربیع» و صاحب «الغدیر» و محمدرضا حکیمی معتقدند این ابتکار از امین الدین اربلی است؛ زیرا وی شصت سال پیش از صفی الدین، قصیده بدیعیه خویش را ساخته است. رشید عبدالرحمن العبیدی محقق «شرح الکافیة» معتقد است که صفی الدین پایه گذار شعری بدیعی در مدح رسول اکرم(ص) بوده است.
قصاید بدیعیه، از نظر شیوه ی التزام به صنایع بدیعی، دو دسته اند: برخی ملتزمند و برخی غیر ملتزم؛ یعنی در پاره ای از آنها به همین اندازه بسنده شده است که هر بیتی دارای نوعی یا چند نوع، از صنایع باشد و در پاره ای به جز این مقدار، «التزامی» دیگر به قصیده داده شده و آن این است که شاعر ملتزم شده تا نام اصطلاحی همان نوع بدیعی را نیز که در هر بیت آمده ا ست، در همان بیت بیاورد، اما نه به معنای اصطلاحی، بلکه در قالب توریه و به معنای لغوی آن؛ به عنوان مثال، صفی الدین حلی در صنعت استخدام می گوید:
[ویکی فقه] شرح الکافیه البدیعیه (کتاب). «شرح الکافیة البدیعیة»، تألیف صفی الدین حلی، از جمله آثار ادبیات عرب با موضوع «بدیعیه» است.
«شرح الکافیة البدیعیة»، تألیف صفی الدین حلی (متوفی ۷۵۲ ق)، از جمله آثار ادبیات عرب با موضوع «بدیعیه» است که با شرح و تحقیق رشید عبدالرحمن العبیدی منتشر شده است. «الکافیة البدیعیة»، عنوان قصایدی است که صفی الدین حلی آن را در ۱۴۵ بیت در سال ۷۳۷ ق، سروده است و کتاب حاضر شرح آن است. اهمیت این اثر بدین جهت است که برخی آن را اولین اثر در موضوع خود می دانند و نویسنده، هفتاد کتاب را مطالعه کرده و خلاصه آن ها را در این اثر آورده است.
ساختار
کتاب با مقدمه مفصلی از محقق کتاب درباره موضوع کتاب، شرح حال نویسنده، آثار وی و شیوه تحقیقی محقق ذکر شده است. پس از آن، مقدمه مؤلف و متن اثر آمده است. شیوه نگارش کتاب بدین ترتیب است که در ذیل ابیات، شرح و توضیح شارح ذکر شده است. شماره گذاری ابیات از مصحح کتاب است.
گزارش محتوا
...

💡 همه وصف والشمس از روی اوست همه شرح واللیل از موی اوست

💡 نیست یک تن که ز جور تواش آگاهی نیست که دهد شرح لب خشک ودو چشم تر من

💡 این تویی، یا منم، بگو تا: کیست؟ شرح این کن، که آن نمی‌دانمم

💡 همه شرح آن حال گفتیم باز بدان بنگرد هر که دارد نیاز

💡 شرح آشفتگی حال مرا از ازل تا به ابد طومارند