دیونوسیوس هالیک

دیونوسیوس هالیکارناسی. [ ی ُ س ِ ] ( اِخ ) نقاد و عالم معانی و بیان و مورخ یونانی ( اواخر قرن اول ق. م. ) در رم تدریس میکرد. و یکی از مشاهیر نقادان باستانی بود. از آثار باقیمانده اوست رساله هایی در تنظیم کلام، در تقلید، در خطبای نخستین. کتاب فن خطابه که به او منسوب است احتمالاً از آثار ادوار بعد است، از کتاب مفصلتر وی بنام روزگار باستانی روم ( 20 مقاله ) تقریباً نیمه اول باقی است و مشتمل بر تاریخ روم تا قرن 3 ق. م. میباشد. ( از دائرة المعارف فارسی ).

💡 دیونوسیوس هالیکارناسی می‌نویسد که رومیان در هر گیروداری مداخله می‌کردند و به‌محض اینکه می‌دیدند دو قوم با یکدیگر جنگ می‌کنند (ولو اینکه با هیچ‌یک دوست و دشمن نبودند) خود را به‌میان می‌انداختند و مثل پهلوانان داستان‌های قدیمی از ضعیف حمایت می‌کردند، و رسمشان این بود که هرکس از آنان کمکی می‌خواست، به‌بهانهٔ اینکه حمایت ضعفا در تمام دنیا برعهدهٔ رومیان است، فوراً اجابت می‌کردند؛ نباید تصور کرد که این رسوم در یک مورد یا اتفاقی بوده است، بلکه رومیان اساس سیاست خود را بر این پایه قرار داده بودند و در مورد تمام کشورها به‌طور متساوی اعمال می‌کردند..

💡 سیسرون و تیتوس لیویوس بهره‌گیری از ظرفیت نظامی دیکتاتوری را ثبت کرده‌اند، درحالی که دیگران، مانند دیونوسیوس هالیکارناسی، از بهره‌گیری از دیکتاتوری برای حفظ نظم در دوران اعتصاب پلبی‌ها∗ سخن گفته‌اند. زمانی که احتیاج مبرمی به انتصاب یک دیکتاتور احساس می‌شد، سنا فرمانی (به لاتین: senatus consultum) صادر می‌کرد که دو کنسول را مؤظف به انتخاب یک دیکتاتور می‌کرد، و وی نیز بلافاصله منصوب می‌شد.