«حرف مغزدار» در زبان فارسی به سخنی گفته میشود که دارای معنا و محتوای عمیق، دقیق و ارزشمند باشد و صرفاً یک بیان ساده یا سطحی نباشد. در لغتنامه دهخدا این ترکیب به صورت «حرف آبدار» و «سخن پرمعنی» توضیح داده شده است که هر دو بر غنی بودن مفهوم و بار معنایی سخن تأکید دارند. این اصطلاح برای توصیف جملاتی به کار میرود که در آنها اندیشه، تجربه یا حقیقتی مهم و قابل تأمل نهفته باشد. زمانی که گفته میشود یک نفر حرف مغزدار زده است، منظور این است که سخن او دارای محتوا، حکمت یا پیام قابل توجهی بوده است. در ادبیات فارسی، چنین سخنانی معمولاً در مقابل گفتارهای سطحی، تکراری یا بیمحتوا قرار میگیرند. این واژه نشاندهنده ارزش معنوی کلام و تأثیرگذاری آن بر ذهن و اندیشه مخاطب است. در فرهنگ فارسی نیز معادلهایی مانند «حرف آبدار» یا «سخن پرمعنی» برای آن ذکر شده است که همگی به یک مفهوم اشاره دارند. استفاده از این اصطلاح بیشتر در زبان محاوره و نقد گفتار به کار میرود تا کیفیت یک جمله یا نظر را مشخص کند. چنین سخنانی معمولاً حاصل تفکر، تجربه یا تحلیل عمیق گوینده هستند و به همین دلیل مورد توجه قرار میگیرند. در مجموع، «حرف مغزدار» به معنای گفتاری است که دارای معنا، عمق فکری و ارزش محتوایی قابل توجه باشد.
حرف مغزدار
لغت نامه دهخدا
حرف مغزدار. [ ح َ ف ِ م َ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) حرف آبدار. حرف پرمعنی. سخن گرانبها و پرمعنی. ( مجموعه مترادفات ص 210 ).
فرهنگ فارسی
حرف آبدار حرف پر معنی