جعل تبعی

[ویکی فقه] جعل تبعی ایجاد اعتباری یا تکوینی یک شیء به تبع شیء دیگر است.
جعل تبعی، مقابل جعل استقلالی و به معنای جعل حکم از سوی شارع یا قانون گذار به تبع حکمی دیگر می باشد، مانند: احکام وضعی ای که به تبع احکام تکلیفی جعل می شود؛ یعنی باید یک حکم تکلیفی موجود باشد تا بتوان از آن یک حکم وضعی انتزاع و جعل نمود، مانند: شرطیت طهارت برای نماز که از انشای وجوب نماز با طهارت، منتزع می شود. و یا مانند: مانعیت نجاست که از نهی از نماز در لباس نجس انتزاع می شود.
مبانی جعل تبعی یا استقلالی در احکام وضعی
در مورد احکام وضعی، دو مبنای مشهور وجود دارد:مبنای شیخ انصاری: احکام وضعی، به تبع احکام تکلیفی جعل شده است، که طبق این مبنا، تمام احکام وضعی، دارای جعل تبعی است؛مبنای آخوند خراسانی: بعضی از احکام وضعی ـ مانند جزئیت ـ دارای جعل تبعی و بعضی ـ مانند زوجیت ـ دارای جعل مستقل از جعل احکام تکلیفی می باشد.