تعارض احوال لفظ
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] تعارض احوال لفظ، تنافی حالات مختلف لفظ به حسب دلالت را می گویند.
برای لفظ، احوالی وجود دارد، مانند: مجاز، اشتراک، تخصیص، نقل، و اضمار، حال اگر میان آنها، تعارض پیدا شود چه باید کرد؟
حکم
نظر مشهور این است که اگر امر دایر شد بین معنای حقیقی و یکی از امور پنج گانه بالا، بدون شک معنای حقیقی بر معنای غیر حقیقی تقدم دارد، مگر این که قرینه ای بر خلاف در میان باشد؛ برای مثال، اگر گفته شود: «رایت اسدا»؛ در صورت شک در این که معنای حقیقی از لفظ اسد اراده شده یا معنای مجازی، بی گمان، معنای حقیقی بر غیر حقیقی مقدم است، مگر این که قرینه ای بر خلاف آن باشد.و اگر در اراده یکی از آن معانی پنج گانه، شک شود، برای مثال، امر دایر باشد بین اراده مجاز و اشتراک، یا مجاز و تخصیص، یا اشتراک و نقل...؛ اصولیون در تقدم هر یک بر دیگری وجوهی را ذکر کرده اند.مرحوم « محقق خراسانی » می گوید: تمام این وجوه، استحسانی است و بر درستی آنها برهان منطقی اقامه نشده، و وجوه استحسانی، افاده قطع و یقین نمی کند.
جمله سازی با تعارض احوال لفظ
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 هنگامی که نمایندگان در فراکسیونهای قومی متشکل میشوند، در مقام انتخاب بین مصالح قومی و مصالح عالی کشور، به سمت مصالح قومی حرکت خواهند کرد یا ممکن است لوایحی را منظور کنند که در تعارض با منافع ملی و مصالح عالیه کشور است. این مسئله نیز در تضاد کامل با قانون اساسی و وظایف نمایندگی قرار دارد.
💡 1- پايان جمله بايد در سياق آغاز آن باشد و گفته اند: در تعارض بين صدر وذيل، ظهور صدر مقدم است، زيرا كلام براى آن سوق داده شده است و اگر اين سخن بهطور مطلق نيز پذيرفته نشود در خصوص آيه مورد بحثقابل قبول است؛ زيرا منظور اصلى اين آيه، دعوت مردم به عبادت است، نه تبيينمعرفتى درباره خلقت و اگر سخن از خلقت به بيان آمده به عنواندليل لزوم عبادت است، نه به عنوان مطلبىمستقل.
💡 هواداران فرگشت الهی را میتوان یکی از گروههایی دانست که تعارض میان علم و دین را رد میکنند؛ یعنی، آنها بر این باورند که نیازی به تناقض داشتن تعلیمات دینی دربارهٔ آفرینش و نظریات علمی وجود ندارد. هواداران این نظر گاهی چون داروینگرایان مسیحی توصیف میشوند.
💡 ادعا شدهاست اگر که نرخ تغییر درون یک حوضه فراتر از ظرفیت نهادهای موجود در آن باشد، احتمال تعارض بالا میرود. اگرچه تنشهای منطقه ای میتوانند با بحرانهای آبی بسیار مرتبط باشند، تاریخ نشان دادهاست که موارد همکاری، بسیار بیشتر از تعارض بر سر آب بودهاست.