اسرار اقتصادی حج

[ویکی فقه] بدون تردید حج دارای اهداف اقتصادی است و آیات قرآن و روایات، به صراحت این بعد حج را مطرح کرده اند. در روایات متعدد از کسانی که حج را برای کسب و تجارت انجام می دهند، انتقاد شده است؛ مانند آنچه از رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) نقل شده است: «یاتی علی الناس زمان یکون فیه حج الملوک نزهة و حج الاغنیاء تجارة و حج المساکین مسالة»؛ «زمانی بر مردم می آید که حج فرمانروایان به جهت تفریح و حج ثروتمندان برای تجارت و حج فقیران برای گدایی است».
رابطه حج و اقتصاد می تواند به چندگونه مطرح باشد:۱. حج در سیطره اقتصاد؛ یعنی، اهداف اقتصادی در جایگاهی مطرح شود که کل حج را تحت الشعاع خود قرار دهد و اصل اقتصاد باشد.۲. اقتصاد در پرتو حج و عبادت؛ یعنی، روح اصلی حج _که همان عبادت و عبودیت است_ اصل بوده و اقتصاد در پرتو آن مطرح شود.۳. عبادت و اقتصاد هر کدام به صورت مستقل و جدای از یکدیگر باشند؛ بدون اینکه مناسبت و رابطه ای در بین آنان باشد. آنچه ناپسند دانسته شده، شکل اول و سوم است و آنچه که پسندیده اعلام گشته، نوع دوم است.
ابعاد اقتصادی حج
در اینجا به گوشه ای از اسرار و ابعاد اقتصادی حج اشاره می شود:
← تحصیل منافع مادی در حج
۱. ↑ شیخ طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام، ج۵، ص۴۶۲.
...