استفهام استبعادی

[ویکی فقه] پرسش به انگیزه بعید شمردن تحقق عمل را استفهام استبعادی گویند.
« استبعاد » یعنی دورشمردن یا دوردانستن، و «استفهام استبعادی» از اقسام استفهام مجازی و به این معنا است که گوینده، مطلبی را دور از انتظار می داند یا از شنونده انتظار انجام آن را ندارد؛ از این رو، برای بیان منظور خویش سخن را در قالب سؤال می آورد؛ مانند: (انی لهم الذکری وقد جاءهم رسول مبین)؛ «آنان را کجا (جای) پند (گرفتن) باشد و حال آنکه به یقین برای آنان پیامبری روشنگر آمده است». در این آیه، ایمان آوردن و یادآورشدن کفار بعید شمرده شده و به صورت سؤال آمده است.

💡 ذکر شده است که کتاب این اثر توسط خطوطی شروانی در سال ۸۷۳ در تبریز بوده است۔ نظم کتابی که بیش از ۸۷۰۰ بیت است در طول یک سال البتّه استبعادی ندارد؛ امّا با ذکر دو سال متفاوت در اوایل و اواخر منظومه ـ سالھای ۷۵۸ و ۷۶۳ (ھجری قمری) ـ مغایرت دارد و متأسفانه مسأله ٔ مشکلی است۔