[ویکی فقه] پرسش به قصد خوار شمردن کسی را استفهام تحقیری گویند. « تحقیر » یعنی کوچک شمردن، و «استفهام تحقیری» -از اقسام استفهام مجازی - به این معنا است که گوینده برای خوارشمردن و مسخره کردن دیگری، سخن خود را به صورت سؤال ادا می کند؛ مانند:۱. (واذا راوک ان یتخذونک الا هزوا اهذا الذی بعث الله رسولا)؛ «و چون تو را ببینند جز به ریشخندت نگیرند (که) آیا این همان کسی است که خدا او را به رسالت فرستاده است». ۲. (... اهذا الذی یذکر آلهتکم...)؛ «آیا این همان کس است که خدایانتان را (به بدی) یاد می کند».
جمله سازی با استفهام تحقیری
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 در آيه بعد به عنوان استفهام انكارى ميفرمايد (آيا اينها كه مدعى پيروى از كتب آسمانىهستند انتظار دارند با احكام جاهلى و قضاوتهاى آميخته انواع تبعيضات در ميان آنها داورىكنى ).
💡 توجيه ديگر اينكه (استطاعت ) در اينجا به معنى (اطاعت ) است، و معنى آيه اين است: آيا خداوند تو را اطاعت مى كند و اگر دعا كنى دعايت را اجابت مى نمايد يا نه ؟ اينتوجيه نيز اشكال دارد و در حقيقت از اشكال كوچكى گريختن و بهاشكال بزرگترى ملتزم شدن است. زيرا معلوم است كه استفهام از اطاعت و فرمانبرىخداى سبحان در برابر عيسى ركيك تر و زننده تر از استفهام از قدرت اوست.
💡 استفهامى كه در آيه است استفهام تعجب است، و معنايش اين است كه امر ايشان در اعراضشاناز آيات آسمان و زمين و عدم اخلاصشان نسبت به ايمان به خدا و اصرارشان در غفلت،بسيار عجيب است، مگر اينها ايمنند از اينكه عذاب خدا بناگهانى احاطه شان كند؟.
💡 بـه هـر حـال مـوسى در تعجب عميقى فرو رفته بود كه در اين محضر بزرگ اين چه سؤالى اسـت و مـن چـه جـوابـى دارم مـيـگـويـم، آن فـرمـانـهـاىقبل چه بود؟ و اين استفهام براى چيست ؟
💡 البته در اين ميان معناى ديگرى هست كه بعضى از مفسرين آن رااحتمال داده اند و آن اين است كه استفهام در آيه انكارى باشد، و بخواهد تمام جمله را انكاركند، نه تنها مدخول خود را انكار كند.
