محاسبه نفس یا روش پیشگیری از وقوع جرم

[ویکی نور] روش پیشگیری از وقوع جرم، ترجمه ای سلیس و روان از کتاب محاسبه النفس سید علی بن طاووس حلی (متوفای 664ق) به قلم عباس علی محمودی است.
کتاب؛ مشتمل بر سه بخش پیش گفتار، متن کتاب و تعلیقات مترجم است. در پیش گفتار مطالبی درباره انگیزه مؤلف از نگارش کتاب و شرح حال او ذکر شده است. ساختار متن محاسبه النفس در کتاب شناسی مربوط به آن آمده است. بخش آخر کتاب تعلیقاتی از مترجم بر موضوع محاسبه نفس که به منزله رساله ای تکمیلی بر مطالب کتاب است.
مترجم در مقدمه درباره انگیزه مؤلف از نگارش کتاب می نویسد: «سید بن طاوس (ره) با ذکر آیاتی از قرآن و نقل حدیث و تمرین های عملی تلاش کرده راه محاسبه نفس را به انسان بیاموزد و او را از عذاب های خدا که در دنیا و آخرت متوجه اوست، بترساند و به الطاف و عنایات و کرم و رحمت الهی امیدوار سازد، باشد که جامعه ای دور از درد و رنج پدید آید و همه با دوست داشتن یک دیگر، در مدینه فاضله ای که آرزوی همیشگی بشر بوده است، زندگی کنند».
در چاپ های گذشته کتاب، مقدمه مترجم مختصر بوده که در این چاپ با مطالب جدیدی نگارش یافته است. مترجم خود در این باره می گوید: «در این مقدمه در مورد ابزار و اسبابی که بشر برای ضبط و ثبت وقایع و اعمال و یا برای جاسوسی و یا مکالمه و انتقال مطالب و تصاویر از راه دور اختراع کرده و در دسترس است، اشاره می کنیم، تا خواننده عزیز قبل از ورود به متن کتاب خود را برای غور در آیات قرآن مجید آماده کند».
مترجم مطالب سید بن طاووس را در برای اصلاح انسان عصر جدید کافی ندانسته و ضمن اضافه کردن آیات و روایات به کتاب، شواهدی علمی بر حفظ اعمال و به نمایش گذاشتن مجدد آنها ارائه کرده است. او برخی آیات را در پاورقی مفصل شرح کرده است؛ به عنوان مثال در باب سوم در تفسیر آیه 94 و 105 سوره توبه مطالب مفیدی را بیان می کند.

💡 بزرگ ترين عيب و زيان ترك محاسبه نفس اين است كه آثار گناه در روح باقى مى ماندو روز به روز انسان آلوده تر گشته، قلبش ظلمانى تر و تاريك تر مى گردد وبيشتر از خداوند فاصله مى گيرد. در حالى كه توجه ندارد و چه بساخيال مى كند كه فرد شايسته و خوبى شده است و به خود مى بالد كه من چنين و چنانم،در صورتى كه واقعيت اين است هر روز بيش از پيش سقوط مى كند و در پرتگاه شقاوت وبدبختى فرو مى غلطد:

💡 مطلب چهارم، در ذكر تقوا و مراقبه و محاسبه نفس و تفكر است

💡 راه جلب محبت  <>4. پس از محاسبه نفس و اميد به پيروزى، براى آن كه در معاشرت و مكالمه با مردمجراءت پيدا كند، بايد در اولين برخوردهاى اجتماعى از ساده ترين روشهاى اخلاقى، كهمايه جلب محبت است، استفاده نمايد. اين مطلب در كتابهاى اخلاقى امروز آمده و اولياىگرامى اسلام نيز در چهارده قرن قبل به پيروان خود آموخته اند.

💡 4. پس از محاسبه نفس و اميد به پيروزى، براى آن كه در معاشرت و مكالمه با مردمجراءت پيدا كند، بايد در اولين برخوردهاى اجتماعى از ساده ترين روشهاى اخلاقى، كهمايه جلب محبت است، استفاده نمايد. اين مطلب در كتابهاى اخلاقى امروز آمده و اولياىگرامى اسلام نيز در چهارده قرن قبل به پيروان خود آموخته اند.

💡 از جمله ويژگى هايى كه حضرت براى اهل ذكر بر مى شمارند، محاسبه نفس ‍ و بررسىرفتار خويش است. به همين مناسبت جا دارد در اين جا به بحث محاسبه نفس و اهميت وضرورت آن اشاره اى داشته باشيم.